Macromedia Flash 8 хичээл

2011 оны 04-р сарын 09 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

Macromedia Flash8 программын танилцуулга.

Macromedia компанийн бvтээгдэхvvн болох Flash программын хамгийн сvvлийн xp-д зориулсан хувилбар нь Flash8.0 юм. Харин vista-д зориулсан хувилбар нь Flash CS юм. Энэхvv программыг Вэб сайт, видео, мультмедиа, онлайн сургалт, сурталчилгаа, тоглоом, интерфейс гэх мэт маш олон тєрлийн vйл ажиллагаанд єргєн ашиглаж байна.
Ємнєх хувилбаруудаас ялгагдах онцлог нь: бэлэн Component-той болж, шинээр хэд хэдэн ActionScript-vvд нэмэгдсэн тєдийгvй тvvнд засвар хийх боломжтой болсон, мєн олон улсын Unicode-ийг дэмждэг болсон ба дvрс болон вектор графиктай ажиллах, бусад олон тєрлийн программуудтай зохицон ажиллах зэрэг боломжууд нэмэгдсэн тєдийгvй, нээлттэй панелуудыг цєєлж Properties панелийг шинээр оруулсан, ингэснээрээ ажлын талбайг илvv чєлєєтэй болгосон гэх мэт...


Flash Player программ нь олон тєрлийн браузер программ, vйлдлийн системvvдэд зохицон ажиллаж чадах болсон тєдийгvй Microsoft® TV, Liberate®, Pocket PC гэх мэт хэрэгслэлvvдэд ажиллах боломжтой болсон.
Macromedia Flash программ нь вектор график дээр vндэслэн хєдєлгєєнт дvрсийг бvтээдэг ба уг (Movie) дvрсэндээ дуу авиа дагалдуулах, программын код оруулах боломжтой. Ингэснээр ямар нэгэн хєдєлгєєнийг хvссэнээрээ программчлах боломжтой байдгаараа бусад хєдєлгєєнт зураг, дvрс бvтээх программаас давуу талтай.

Macromedia Flash программыг ашиглан жижиг хэмжээний кино, Вэб хуудсанд тавигдах хєдєлгєєн, тоглоом зэргийг 3 хэмжээст бvхий (3D) байдлаар, бусад хєдєлгєєнг дvрсний программтай харьцуулахад илvv олон боломжит (хvссэнээрээ) нєхцєлєєр, тухайлбал амьд хєдєлгєєн хийж болно.
Flash8.0 программыг ажиллуулахад тавигдах системийн шаардлагууд:

Windows
• 600 MHz Intel Pentium processor;

• Windows 98 SE, Windows Me, Windows NT 4, Windows 2000 or Windows XP;

• 128 MB of free available system RAM (256 MB recommended);

• 185 MB of available disk space;

• 1024 x 768, 16-bit (thousands of colors) color display or better;

• CD-ROM drive.

Macintosh
• Mac OS 9.1 and higher, or OS X 10.1 and higher;

• 128 MB of free available system RAM (256 MB recommended);

• 185 MB of available disk space;

• 1024 x 768, 16-bit (thousands of colors) color display or better;

• CD-ROM drive.


Flash


Flash MX-н хичээл ньFlash 8.0 оос дутах юм байхгvй ээ.

Программын эхлvvлэх, ажлын талбар бэлтгэх, цэс болон хэрэгслvvд
( tools, menu, panels, properties )

Macromedia Flash MX программыг Start цэсний Programs / Macromedia / Macromedia Flash MX дарааллаар ачаална. Ажлын шинэ талбар бvхий уг программын ерєнхий бvтэц нь цэс буюу menu (Зураг2-1 доорх бvгдийг агуулна), хэрэгслэлvvд буюу tools, стандарт хэрэгслэл буюу toolbars, цагийн шугам буюу timeline, ажлын талбар гэсэн хэсгvvдээс бvрдэнэ. Программын цонхны баруун болон доод хэсэгт хєдєлгєєн vvсгэх, график зураг зурах зэрэг шаардлагатай vндсэн ба нэмэлт функцvvдийг агуулсан панелууд байрлана. Vvнд: Action, Properties, Color, Component гэх мэт.

(Зураг2-1)
Шинээр ажлын талбар бэлтгэхдээ File цэсний New командыг сонгоно. Мєн бvлэг хэрэгслэлээс сонгож болно.
Ажлын талбарын хэмжээг єєрчлєх - Document Properties
Flash программын ажлын талбар нь цагаан дэвсгэртэй, 550px, 400px гэсэн хэмжээтэй байдаг. Ажлын талбарын ерєнхий тохиргоог єєрчлєхдєє Modify цэсний Document командыг сонгож, нээгдэх цонхонд

()харгалзах утгуудыг єгч (Зураг 2-2) єєрчилнє. Мєн цагийн шугамын (Зураг 2-3) хэсэгт хос даралт хийж Document Proterties цонхыг нээж болно. Уг цонхны:
- Dimensions хэсэгт єргєн ба єндрийг;
Background хэсгээс ажлын талбарын суурь єнгийг;
- Frame rate хэсэгт нэгж хугацаанд уншигдах фреймийн тоог (vндсэн утгаар ойролцоогоор 2 секундэд 12 фрейм уншигдана);
- Ruler units хэсэгт шугамын хэмжих нэгжийг (vндсэн утгаар pixel (px) байдаг) тус тус тохируулна.
Ажлын талбарын хамгийн бага нь 1x1px, хамгийн том нь 2880x2880 px хэмжээтэй байна.
Flash программын ажлын талбар нь:
а. ерєнхий хєдєлгєєний хувьд Scene тус бvрээр ямар хєдєлгєєн хийгдэж буйг;
б. Symbol болгон хадгалсан объект бvрийн хувьд хийгдэж буй засвар єєрчлєлт, тvvнд хийгдсэн биеэ даасан хєдєлгєєн (vндсэн хєдєлгєєнєєс ангид)-ийг харуулна.
Чухам ямар объект дээр засвар болон хєдєлгєєн хийгдэж буйг ажлын талбарын зvvн дээд талд байрлах (Зураг 2-4) нэрнээс мэдэж болно. Мєн ажлын талбарын баруун дээд талд байрлах Edit Scene, Edit Symbols товчлуур дээр даран харгалзах Scene болон Symbols-руу хандаж болно.

Цэс - Menu
Программын цэс нь олон тєрлийн командуудыг хэрэглэгдэх тєрлєєр нь бvлэглэн нэгтгэсэн байдаг. Оффисын болон бусад программуудад нийтлэг байдаг File, Edit, View, Insert, Window, Help гэх мэт цэснээс гадна хєдєлгєєн vvсгэхэд хэрэглэгдэх нэмэлт цэснvvд(Modify, Control гэх мэт)-ээс бvрдэнэ.
File - Файл нээх, хаах, хадгалах, хєрвvvлэх гэх мэт файлтай ажиллах командууд;
Edit - Файлд засвар хийхтэй холбоотой командууд;
View - Программын цонхонд харагдах хэрэгслэлvvд, панелуудын нууцлах, ил гаргах зэрэг командууд;
Insert - Файлд ямар нэгэн зvйл (жишээ нь хєдєлгєєн) оруулахад шаардагдах командууд;
Modify - Файлд буй объектууд, давхарга, фрейм, scene зэрэгт тохиргоо хийхэд шаардлагатай командууд;
Text - Ямар нэгэн бичлэг бичих, тvvнд засвар, тохиргоо хийх
командууд;
Control - Хийгдсэн хєдєлгєєнийг ажиллуулах, турших, цагийн шугамтай ажиллахтай холбоотой командууд;
Window - Программын цонхонд харагдах панелууд, хэрэгслэлvvдийг нээх, хаахад шаардлагатай командууд;
Help - Программын туслах. Vvнд мєн уг программын хичээл, бэлэн жишээ, ActionScript хэлний тайлбар толь гэх мэт багтана.
Хэрэгэгслэлvvд - Tools
Энэ нь зургийн Paint программын хэрэгслэлvvдтэй ойролцоо. (Зураг 2-6)Уг хэрэгслэлvvдийг ашиглан FlashMX программ дээр дvрс зураг зурахаас гадна бvх тєрлийн объектыг идэвхижvvлэх, засвар хийх боломжтой.
Arrow tool - идэвхижvvлэх,
Subselection tool - идэвхижvvлэх, зурсан дvрсийн хэлбэрийг єєрчлєх,
Line tool - шулуун зураас татах,
Lasso tool - зурсан дvрсийг дурын байдлаар идэвхижvvлэх,
Pen tool - дурын байдлаар дvрс зурах,
Text tool - ямар нэгэн бичлэг бичих,
Oval tool - дугуй (зууван) хэлбэрийн дvрс зурах,
Rectangle tool - дєрвєлжин болон тэгш єнцєгт бvхий дvрс зурах,
Pencil tool - харандаа,
Brush tool - будах,
Free transform tool - дvрс, объектын хэмжээ, хэлбэрийг єєрчлєх,
Fill transform tool - дvрсний уусгалттай єнгє бvхий хэсгийн байрлал, хэлбэр хэмжээг єєрчлєх,
Inc bottle tool - дvрсний хvрээ шугам,
Paint bucket tool - тодорхой хvрээнд будаг асгах,
Eyedropper tool - будаг соруулах,
Eraser tool - баллуурдах,
Hand tool - ажлын талбарыг зєєх,
Zoom tool - ажлын талбарыг томруулж, багасгаж харах,
Stroke color - дvрсний хvрээ шугамын єнгє,
Fill color - дvрсний єнгє,
Snap to object - ........


Панел - Panels
Панел (panel)-уудыг vvрэг зохион байгуулалтаар нь цэгцтэй зохион байгуулалтад оруулсан нь FlashMX программ дээр ажиллахад улам хялбар дєхєм болсон юм. Ямар нэгэн объекттэй ажиллахад шинж тєлєвийг нь нэг панел дээр харуулдаг болсон нь ємнєх хувилбаруудаас давуу юм. Панелууд нь (Зураг2-7) программ дээр ажиллах явцад богино хугацаанд ямар нэгэн vйлдэл хийх, шинж тєлєвийг єєрчлєх зэрэг боломжуудыг олгодог. Эдгээр панелуудад дvрсний хvрээ шугам болон єнгийг кодоор (16-тын тооллоор) болон дурын байдлаар гаргах, тухайн объектын шинж тєлєвийг харуулах, хєдєлгєєнийг программчлах, форм оруулах зэрэг багтана. Панелуудыг хэрэгцээтэй vедээ нээн ашиглаж болох ба программын цонхонд харагдахгvй болгож болно. Харагдахгvй байгаа панелуудыг нээхдээ Window цэснээс нээнэ.
(Зураг 2-8 ) Flash программ дээр хийсэн хєдєлгєєнvvд нэг буюу тvvнээс дээш Scene-ээс бvтдэг. Scene нь нэг болон тvvнээс дээш Мovie сlip, бусад Symbol-уудаас бvрдэнэ. Нэг Мovie сlip нь хєдєлгєєнгvй болон хєдєлгєєнтэй байж болно. Єєрєєр хэлбэл тухайн нэг Мovie сlip єєртєє ямар нэгэн хєдєлгєєнийг агуулаагvй эсвэл хэсэг бvлэг хєдєлгєєнийг агуулсан байж болно. Эдгээр нь бvгд нэг ажлын талбар дээр нэгдэн нэг л кино болж харагдах бєгєєд зvйрлэвэл дэд хєдєлгєєнvvдийг дотроо агуулсан киноны хальс юм. Scene, Мovie сlip-ийн талаар хойно дэлгэрэнгvй vзэх болно.


  Дээрхитэй адилхан хийнэ гэвэл баахан юм болох юм шиг байна. Одооноос гол гол юмнуудых нь зургийг оруулахаар боллоо.

Symbol (Movie clip, Graphic, Button)
Symbol нь Flash программ дээр ажиллаж буй ямар нэгэн объектыг тодорхой тєрєлд (бvлэгт) хамруулан нэг болон хэд хэдэн файлд олон дахин ашиглах боломжтойгоор єєрийн санд хадгалагддаг элемент юм.
Symbol-д график зураг (graphic), видео клип (video clip), дуу авиа (sound), фонт (font) багтдаг. Эдгээр нь:
1. Movie clip,
2. Button,
3. Graphic гэсэн 3 тєрєлд хуваагддаг.
Symbol vvсгэх нь файлын хэмжээг багасгах, объект хєдєлгєєнд орсон болон ороогvй нєхцєлд тvvнд засвар хийх, оруулсан объектыг хєдєлгєєнд олон дахин ашиглах боломжийг олгох гол ач холбогдолтой. Иймд ямар нэгэн объектыг хєдєлгєєнд ашиглах гэж буй бол юуны тvрvvнд юунд ашиглахаас хамааран дурдсан 3 тєрлийн аль нэгээр нь Symbol болгон санд (Library) хадгалах хэрэгтэй.
Symbol-ын нэг онцлог нь бие биедээ агуулагдах чанар юм.
Symbol хэлбэрээр санд (Library) хоёр аргаар хадгалж болно. (Тухайн зурсан дvрс, оруулсан объектоо Symbol болгох, хоосон Symbol vvсгээд тvvндээ дvрс зурах, объект оруулах)
Ажлын талбар дахь дvрсээ бvхэлд нь идэвхижvvлэн Insert цэснээс Convert to Symbol (гараас F8) командыг сонгоно. Нээгдэх Convert to Symbol цонхонд
Symbol нь Flash программ дээр ажиллаж буй ямар нэгэн объектыг тодорхой тєрєлд (бvлэгт) хамруулан нэг болон хэд хэдэн файлд олон дахин ашиглах боломжтойгоор єєрийн санд хадгалагддаг элемент юм.
Symbol хэлбэрээр санд (Library) хоёр аргаар хадгалж болно. (Тухайн зурсан дvрс, оруулсан объектоо Symbol болгох, хоосон Symbol vvсгээд тvvндээ дvрс зурах, объект оруулах)
1. Ажлын талбар дахь дvрсээ бvхэлд нь идэвхижvvлэн Insert цэснээс Convert to Symbol (гараас F8) командыг сонгоно. Нээгдэх Convert to Symbol цонхонд байдлаар тухайн объект цэнхэр хvрээтэй
болон идэвхижинэ. Insert цэснээс New Symbol (гараас Ctrl+F8) командыг сонгоно. Нээгдэх Create new symbol цонхнд нэр єгч, ямар Symbol болгохоо сонгоод OK товчлуур дээр дарна. Энэ тохиолдолд ажлын талбар шинэ Symbol vvсгэхэд бэлэн болж єєрчлєгдєнє.
Ажлын талбар аль Scene юмуу Symbols-ийн хувьд идэвхитэй байгааг (засвар болон хєдєлгєєн хийгдэж буйг) ажлын талбарын зvvн дээд талд байрлах нэрнээс мэдэж болно.
Хэрэв та Symbols-ийн хувьд ажлын талбар дээр ажиллаж буй дээрх (Scene1) нэр дээр дарах буюу ажлын талбарын баруун дээд талд байрлах Edit Scene товчлуур дээр дарж vндсэн хєдєлгєєн рvv хандаж болно. Symbol болгосон объектууд санд (Library) хадгалагдах бєгєєд санг Window цэснээс Library (гараас Ctrl+L эсвэл F11)-г дарж нээнэ. Санд байгаа Symbol-д засвар єєрчлєлт хийх бол тухайн нэрийн урд байрлах ямар тєрлийн Symbol-д хамрагдаж буйг илэрхийлсэн дvрс дээр (зураг) буюу тухайн Symbol-ийг vзvvлсэн дvрс дээр (зураг) хос даралт хийнэ. Энэ vед ажлын талбар Symbol-д засвар єєрчлєлт хийхэд бэлэн болж єєрчлєгдєнє.(Library-г дараагийн хичээлд дэлгэрэнгvй vзнэ)
1. Movie clip - Хєдєлгєєн
Movie clip нь vндсэн хєдєлгєєнд олон дахин ашиглагдаж болохоос гадна биеэ даасан дэд хєдєлгєєнийг єєртєє агуулдаг Symbol юм. Scene нь vндсэн хєдєлгєєнийг агуулсан киноны хальс гэж ойлгож болно. Харин Movie clip нь vндсэн хєдєлгєєнийг бvтээгч гол Symbol болдог. Иймээс хєдєлгєєнд ашиглагдах объект бvрийг Movie clip-ээр санд хадгалах хэрэгтэй.
Биеэ даасан жижиг хэмжээний хєдєлгєєнд (vндсэн хєдєлгєєнтэй харьцуулахад жижиг) interactive controls, sounds, and even other movie clip instances зэргийг агуулж болно.
Movie clip-д засвар хийхэд жишээ нь дvрсийг єєрчлєхєд тухайн хєдєлгєєнд буй бvх Movie clip (єєрчлєлт хийсэн) єєрчлєгддєг онцлогтой. Хэрэв Graphic-ийг хєдєлгєєнд оруулан дээрх засварыг хийхэд бvгд єєрчлєгдєхгvй.
Movie clip-ийг Symbol -ийнх нь хувьд засвар єєрчлєлт хийж буй бол хэрэгслэлvvдийг (tools) бvрэн дvvрэн ашиглах боломжтой. Movie clip-д дэд хєдєлгєєнийг (хєдєлгєєнийг дараагийн хичээл дээр vзнэ) цагийн шугам, давхаргыг ашиглан vvсгэх бєгєєд энд хэрэгслэлvvдийг ашиглах нь зохимжгvй байх болно.
2. Button - Товчлуур
Button нь хєдєлгєєнт дvрсэнд хэрэглэгдэж буй объектуудыг єєр хооронд нь, уг хєдєлгєєнийг єєр Вэб хуудас болон єєр файлтай холбоход хэрэглэж буй Symbol юм. Энэ нь Вэб хуудсанд хэрэглэгддэг товчлууртай ижил ойлголт юм.
Товчлуур нь єєртєє жижиг хэмжээний хєдєлгєєнийг агуулж болно. Жишээ нь: хулганы заагчаар хvрэхэд ямар нэгэн хєдєлгєєн хийх гэх мэт... Їvнээс гадна тєрєл бvрийн функцийг зааж єгч болно.
Тvгээмэл хэрэглэгддэг товчлуур бvр хулганы заагчаар хvрэхэд єєр єнгєєр солигдох, нэг удаа ороод гарсан товчлуур єєр єнгєтэй болох гэх мэт заагдсан горимын дагуу ажилладаг. Flash программын хувьд эдгээрийг жижиг хэмжээний хєдєлгєєнєєр хийж болдог онцлогтой. Єєрєєр хэлбэл хулганы заагчаар товчлуурт хvрэхэд дvрс эргэлдэх эсвэл томорч жижгэрэх гэх мэт эффектvvд байж болно. Мєн дуу дагалдуулж болно. Ажлын талбар товчлуурт засвар хийхэд бэлэн болсон бол Frame-д Up, Over, Down, Hit гэсэн 4 горим заагдсан байдаг.
Up - товчлуурын анх харагдах байдал,
Over - товчлуур дээр хулганы заагчаар хvрэх vед харагдах байдал,
Down - товчлуур дээр хулганаар дарсан vед харагдах байдал,
Hit - энэ нь товчлуурын харагдах байдалд нєлєєлєхгvй бєгєєд зєвхєн хулганаар товчлуур дээр дарах талбайг тодорхойлж єгдєг.
Hit-ээс бусад горимд жижиг хэмжээний хєдєлгєєн, дуу авиа дагалдуулж болно. Їvний тулд:
а. тухайн горимд оруулах хєдєлгєєнийг Movie clip болгон санд хадгална.
б. Тухайн фрейм дээр байх горимоо идэвхижvvлээд сангаас хєдєлгєєнєє чирч оруулна. (хєдєлгєєн яаж оруулах талаар дараагийн хичээлд дэлгэрэнгvй vзнэ)
3. Graphic
Graphic нь vндсэн болон дэд хєдєлгєєнд хэрэглэгдэж буй єєртєє ямар нэгэн хєдєлгєєн агуулаагvй Symbol зураг юм. Хєдєлгєєнд ашиглагдаж буй Movie, Button, Sound, Font гэх мэтээс бусад объект энд хамаардаг. Жишээ нь: импортоор гаднаас оруулж ирсэн зураг, зургийн хэрэгслэлээр зурсан зураас, дvрс (санд хадгалаагvй) гэх мэт...
Graphic Symbol-д интерактив хяналт, дуу ажиллахгvй.
Flash программд Graphic-ийг ихэвчлэн суурь зураг, хvрээ шугам гэх мэт зvйл болгон хэрэглэдэг.


 Flash

Library
(нэмэх, хасах, нэр єгєх, нууцлах, тvгжих, бvлэглэх,propertise, outline)

 

Сан нь Symbol болгосон объектууд, импортоор гаднаас оруулж ирсэн дуу, видео, зураг гэх мэтийг агуулж байдаг нэг vгээр хэлбэл тухайн файлд буй жижиг хэмжээний бааз юм.
Дэлгэцэнд сан харагдахгvй тохиолдолд Window цэснээс Library, гараас F11 эсвэл Ctrl+L товчлуурыг дарж нээнэ. Library цонх нь дараах хэсгvvдээс бvрдэнэ.
Сонголтын цэснvvд (options menu)
1. Цонх болон харгалзах файлын нэр,
2. Санд хэдэн объект байгааг заагч,
3. Санд буй объектыг харуулах талбар,
4. Санд буй объектын талаарх мэдээлэл (нэр, тєрєл, vvсгэсэн огноо гэх мэт),
5. Цонхыг бvтнээр нь харуулах,
6. Цонхыг хэсэгчлэн харуулах,
7. Шинэ Symbol vvсгэх товчлуур,
8. Хавтас (Folder) vvсгэх,
9. Symbol-ийн тохиргоог харуулах,
10. Symbol-ийг устгах
Санд хадгалагдсан объектуудыг хєдєлгєєнд хэрэглэж буй байдлаар нь, Symbol-ийн тєрлєєр нь, нэг хальсанд орсноор нь гэх мэтээр тєрєлжvvлэн хавтаст хийж болно. Энэ нь олон объекттой ажиллахад цэгцтэй байлгахаас гадна ажиллахад хялбар байх болно.
Flash программд тухайн файлын сантай ажиллахаас гадна єєр флаш (*.fla) файлын санг зэрэг ашиглаж болно. Їvнийг File цэснээс Open as Library-г сонгон нээнэ. Мєн бэлэн Symbol-уудаас бvрдсэн санг программ агуулж байдаг. Уг санг Window цэснээс Common Libraries-ийг сонгож нээнэ. Flash программ дээр хоёр файл зэрэг нээсэн vед дэлгэцэнд хоёр сан харагдаж байдаг.
Саарал дэвсгэртэй байгаа нь дэлгэцэнд харагдаж буй файлын сан юм. Эдгээр болон бусад файлын санд (Library) байгаа Symbol-уудыг хєдєлгєєндєє шууд аван хэрэглэж болох ба хэрэглэсэн тохиолдолд ажиллаж буй файлын санд автоматаар нэмэгдэн орно.
харилцах цонхны баруун дээд талд байрлах Оptions menu товчлуур дээр дарвал сантай холбоотой цэс тус тус нээгдэнэ. Options menu:
New Symbol - Шинэ Symbol vvсгэх,
New Folder - Шинэ хавтас vvсгэх,
New Font - Шинээр Font Symbol vvсгэх,
New Video - Шинээр видео Symbol vvсгэх,
Rename - Идэвхитэй байгаа Symbol-ийн нэрийг єєрчлєх,
Move to New Folder... - Symbol-ийг шинэ хавтас руу зєєх,
Duplicate - Symbol-ийг хувилах,
Delete - Устгах,
Edit - Засвар єєрчлєлт хийх,
Edit with... - Єєр программ дээр засах,
Properties... - Ерєнхий тохиргоог харуулах,
Linkage... - Холбоос хийх,
Component Definition... - Бэлэн жишээ Symbol vvсгэх,
Select Unused Items - Хэрэглэгдээгvй Symbol-ийг идэвхижvvлэх,
Update... - Шинэчлэх,
Play - Symbol-д агуулагдаж буй хєдєлгєєнийг тоглуулах,
Expand Folder - Хавтсыг нээх,
Collapse Folder - Хавтсыг хаах,
Expand All Folders - Бvх хавтсыг нээх,
Collapse All Folders - Бvх хавтсыг хаах,
Shared Library Properties... - Сангийн тохиргоог бусдад ашиглуулах боломжтой болгох,
Keep Use Count Updated - Symbol-ийг ашигласан тоог тухай бvрт харах,
Update Use Counts Now - Symbol-ийг ашигласан тоог сэргээн харах,
Help - Тусламж,
Maximize Panel - Панелыг томоор харах,
Close Panel - Панелыг хаах.
Санд байгаа Symbol-ыг ажлын талбарт оруулахдаа Symbol-ийн нэр болон тvvний дvрс дээр даран ажлын талбар луу чирнэ.
Санд буй Symbol-д засвар єєрчлєлт хийхдээ Symbol-ийн нэрийн урд байрлах дvрс болон тухайн Symbol-ийг харуулсан талбар дээр хос даралт хийнэ.
Тухайн Symbol-д засвар єєрчлєлт хийхдээ доорх 3 аргын аль нэгийг хэрэглэнэ.Їvнд:
1. Нэрний урд байрлах Symbol-ийг илэрхийлсэн дvрс дээр хос даралт хийж,
2. Тухайн Symbol-ийг харуулсан талбар дээр хос даралт хийж,
3. Symbol-ийн нэр дээр баруун товчоо даран гарч ирэх цэснээс Edit командыг сонгоно.
Нэгэнт устгасан Symbol-ыг сэргээж болохгvй бєгєєд Undo командаар зєвхєн урьд нь хийсэн vйлдлийг л сэргээж болно.


  Frame - (Кадр)

Frame - (Кадр)


Frame-vvд нь хєдєлгєєнийг бvтээх гол vндэс нь болдог ба vvнийг киноны кадртай зvйрлэж болох юм. Хєдєлгєєнийг кадр кадраар єєрєєр хэлбэл Frame-ээр vvсгэдэг. Frame-ийг цагийн шугам буюу Timeline дээр vvсгэнэ. Frame нь дангаараа хєдєлгєєнийг агуулдаггvй, зєвхєн тухайн эхний Frame-ийн хуулбар нь байдаг. Frame-ийг дараах хоёр аргаар оруулна.
1. Insert цэснээс Frame, гараас F5 товчлуур дээр дарж,
2. Frame байрлах талбар дээр хулганы баруун товчлуурыг даран цэснээс Insert Frame-ийг сонгоно.

Хєдєлгєєн хэрхэн оруулахыг дараагийн хичээлд vзнэ.
Мєн Keyframe, Blank Frame, Blank keyframe гэсэн ойлголтууд байдаг.

Blank Frame Blank KeyFrame нь єєртєє ямар нэгэн объект агуулаагvй хоосон Frame юм. vvнийг хєдєлгєєний хаана ч оруулж болох ба тухaйн Layer-ийн хувьд Blank Frame, Blank KeyFrame дээр юу ч харагдахгvй. Эдгээр нь ямар нэгэн vйлдэл гvйцэтгэх Action-г оруулах, хєдєлгєєнд тvр завсарлага авах, таслах гэх мэт боломжийг олгоно. Blank Frame/ Blank KeyFrame -ийг дараах хоёр аргаар оруулна.

1. Insert цэснээс Blank Frame/ Blank KeyFrame-ийг сонгох,

2. Frame байрлах талбар дээрээ хулганы баруун товчлуурыг даран цэснээс Insert Blank Frame/ Blank KeyFrame -ийг сонгоно.

Frame-ийг шинэ талбарт, тухайн болон єєр давхарга руу зєєж, хуулж, тасдаж, хувилж болно. vvнийг хулганы даралтаар чирэх буюу тухайн фрейм дээр хулганы баруун товчийг даран гарч ирэх цэснээс холбогдох сонголтыг сонгох зарчмаар хийнэ.

Хєдєлгєєн
( Motion, Shape, Shape Hint)

 

Flash программ нь вектор график дээр vндэслэн хєдєлгєєнєє бvтээдэг.
Flash программын хєдєлгєєнийг хийх гол талбар нь цагийн шугам (Timeline) юм. Ажлын талбарт хєдєлгєєнд орсон объектууд байрлах ба тvvний зохион байгуулалт, хєдєлгєєний эцсийн хувилбарыг харуулдаг. Эдгээрийг киноны хальстай зvйрлэж болох бєгєєд кадр кадраар хєдєлгєєнийг хvссэнээрээ бvтээж болдог.
Хєдєлгєєнийг бvтээх гол онцлог нь тухайн объект хєдєлгєєнд орох эхний болон хєдєлгєєн дуусах эцсийн байрлалыг тодорхойлоход Flash программ эдгээрийг холбох vvргийг автоматаар гvйцэтгэдэг. Жишээ нь: дvрсийг нэг цэгээс нєгєєд шилжvvлэх бол хєдєлгєєн эхлэх болон дуусах байрлалыг ажлын талбар дээр зааж єгєн Frame-д Tween оруулахад л хангалттай. Заагдсан хоёр цэгийн хооронд шилжих vйлдлийг программ гvйцэтгэнэ.
Flash программ нь объект хандалт дээр тулгуурлан ажилладаг. Иймээс оруулсан объект бvрт хєдєлгєєн оруулах, дэд хєдєлгєєн vvсгэх, программчлах, тухай бvрт шинж чанарыг єєрчлєх боломжтой.
Цагийн шугам дээр Frame заагч ямар нэгэн фрейм зааж, vvний цаана ямар нэг vйлдэл агуулагдаж (бодит хєдєлгєєн байхгvй ч гэсэн) байгаа нєхцєлд хєдєлгєєн (Animation) байна гэж vзнэ.
Цагийн шугам дээрх хєдєлгєєн дараах байдлаар илэрхийлэгддэг.
1. Motion tween Цайвар цэнхэр єнгийн дэвсгэртэй, хоёр Keyframe-ийн хооронд холбосон сумтай байх ба энэ нь бодит хєдєлгєєнийг илэрхийлнэ. Motion tween нь зєвхєн Symbol-д хийгддэгээрээ онцлогтой.
2. Shape tween Цайвар ногоон єнгийн дэвсгэртэй, хоёр Keyframe-ийн хооронд холбосон сумтай байх ба энэ нь бодит хєдєлгєєнийг илэрхийлнэ. Motion tween-ээс ялгаатай нь зєвхєн Tween-д (Symbol-д хийгдэхгvй, єєрєєр хэлбэл Symbol-ээс бусад объектод хийгдэх хєдєлгєєн) хийгддэгээрээ онцлогтой.
3. Keyframe-ийн араас цайвар цэнхэр єнгийн дэвсгэртэй, тасархай зураастай фрейм нь бодит хєдєлгєєнийг илэрхийлэхгvй ба Motion tween-ий хуулбар (vргэлжлэл) юм. Мєн Motion tween бvрэн хийгдээгvй (сvvлийн Keyframe ороогvй) тохиолдолд ингэж харагдана.
4. Keyframe-ийн ардаас цулгай саарал єнгийн дэвсгэртэй фрейм нь эхний фрейм дээр байгаа ямар нэг объектын хуулбар юм. Энд ямар ч єєрчлєлт, бодит хєдєлгєєн ороогvй байдаг.
5. Blank Keyframe-ийн ард байх цулгай цагаан єнгийн дэвсгэртэй фрейм нь ямар нэг объект болон хєдєлгєєн агуулаагvй хоосон фрейм юм. Энэ нь зєвхєн Blank Keyframe-ийн хуулбар байдаг.
6. Улаан тугаар дvрсэлсэн бичиг нь тухайн фреймийн хувьд оноосон нэр буюу тайлбарыг илэрхийлнэ. Энэ хєдєлгєєнд ямар нэгэн нєлєєгvй.
7. Ямар нэг Keyframe-ийн дээд талд байрлах жижиг "a" vсэг нь тухайн KeyFrame-ийн хувьд ActionScript бичигдсэнийг илэрхийлнэ.


 


Vргэлжлэл:

Эдгээрээс бодит хєдєлгєєнийг Motion Tween ба Shape Tween дээр тулгуурлан vvсгэдэг. Бодит хєдєлгєєнийг ажлын талбарт явагдах хєдєлгєєн гэж ойлгож болно. Тухайлбал: объект байрлалаа єєрчлєх, томорч жижгэрэх, єєр дvрс болон хувирах гэх мэт бодитоор харагдах хєдєлгєєн юм.
Motion Tween
Motion Tween-ийг Symbol-ын хэлбэр дvрс, байршил, єнгє болон ямар нэг шинж чанарыг єєрчлєн хєдєлгєєн vvсгэхэд хэрэглэнэ.
Жишээ болгон нэг дvрсний байрлалыг єєрчлєе.
1. Ажлын шинэ талбарт дvрс зурах хэрэгслэлээр дєрвєлжин дvрс зурна.
2. Дvрсийг бvхэлд нь идэвхижvvлэн Insert цэснээс Convert to Symbol буюу F8 товчлуурыг даран Movie Clip Symbol болгон Library-д хадгална.
3. Цагийн шугамын 20-р фреймийг хулганы заагчаар нэг дарж идэвхижvvлэн, F6 буюу Keyframe (F6) оруулна.
4. Хуулбар фреймийн дунд хэсэгт (1-19 дэх фрейм) хулганы заагчаар даран Insert цэснээс Create Motion Tween-ийг сонгоно. Энэ тохиолдолд цайвар цэнхэр єнгийн дэсвгэр дээр 1-19 дэх фреймийг холбосон сум гарч ирнэ.
(Motion Tween-ийг дараах аргаар мєн оруулж болно.)
а. Хуулбар фреймийн дунд хэсэгт (1-19 дэх фрейм) хулганы баруун товчлуурыг дарж, нээгдэх цэснээс Create Motion Tween-ийг сонгоно.
б. Хуулбар фреймийн дунд хэсэгт (1-19 дэх фрейм) хулганы заагчаар даран Propertise панелийн Tween талбараас None горимыг Motion болгон сонгоно. Дээрх хоёр тохиолдолд 20-р фреймд дахин Motion Tween оруулах хэрэгтэй болдог.
5. 20 дахь фреймийг хулганаар дарж идэвхижvvлнэ. Энэ тохиолдолд уг фрейм дээр байгаа Symbol идэвхижнэ.
6. Arrow Tool-ийг сонгон авч идэвхитэй байгаа Symbol-ын байрлалыг нь єєрчлєн зєєнє. Жишээ нь баруун гар тийш нь зєєж болно.
7. Хийсэн vйлдлээ шалгахын тулд Enter болон Ctrl+Enter товчлуурыг дарна.
Enter товчлуур нь зєвхєн кадрыг гvйлгэж харах боломжийг олгоно. Энэ тохиолдолд дэд хєдєлгєєнvvдийг болон ActionScript-ийн гvйцэтгэх vйлдлийг шалгаж харах боломжгvй. Єєрєєр хэлбэл дан фрейм дээр тоглож болох энгийн хєдєлгєєнийг дуустал гvйлгэж харна.
Ctrl+Enter товчлуур нь бvх хєдєлгєєнийг тоглуулах замаар заагдсан функц, дэд хєдєлгєєнvvдийг шалгах боломжийг олгоно. Энэ нь бvх ActionScript-ийн хийх vйлдэл болон хаана ямар дэд хєдєлгєєн агуулагдаж байгааг буюу хєдєлгєєнийг эцсийн хувилбараар нь шалгах боломжтой.
Дээрх vйлдлийг зєв хийсэн бол таны зурсан дvрс анх зурсан байрлалаас сvvлд єєрчилсєн байрлал руу шилжин хєдєлж байх ёстой. Хэрэв та анзаарсан бол эхний фрейм (1) болон сvvлчийн фрейм (20) дээр байгаа Symbol-ийн байрлалыг ажлын талбар дээр заахад, шилжих хєдєлгєєнийг программ єєрєє гvйцэтгэдэг. Та зєвхєн хєдєлгєєн эхлэх болон зогсох байрлалыг зааж єгсєн байхад л хангалттай.
Дээр хийсэн зvvнээс баруун гар тийш шилжих хєдєлгєєнийг vргэлжлvvлэн эгц доошоо хєдєлгєе. Їvнийг хийхийн тулд:
1. 40-р фрейм дээр Keyframe оруулна. Энэ тохиолдолд 20-р фреймийн хуулбар 40-р фрейм хvртэл vргэлжилнэ.
2. 20-с 40-р фреймийн голд очин Create Motion Tween оруулна. (Дээр хийсэн vйлдлээ давтана гэсэг vг. Єєрєєр хэлбэл цагийн шугам дээр 1-с 20, 20-с 40-р фрейм хvртэл сум бvхий дvрс vvссэн байх ёстой)
3. 40-р фрейм дээр хулганаар дарж идэвхижvvлэн ажлын талбар дээр байгаа Symbol-ыг эгц доошлуулан байрлуулна.
4. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Хєдєлгєєнийг шалган vзэхэд таны зурсан дvрс зvvн-баруун-доошоо гэсэн чиглэлд хєдєлж байх ёстой. Энэ мэтээр дvрсийг олон чиглэлд хєдєлгєж болно. Хэрэв 40-р фрейм дээр байрлах Keyframe-д Motion Tween оруулбал (єєрєєр хэлбэл тєгсгєлийн Keyframe-д) дараагийн Keyframe оруулах бvрт автоматаар Motion Tween хийгдсэн байдаг. Энэ нь таны ажлыг нэг vйлдлээр хєнгєвчилнє. Хєдєлгєєн vvсгэх энэхvv ерєнхий аргачлал дээр тулгуурлан олон янзын хєдєлгєєнийг vvсгэж болно. Жишээ нь: холоос наашлан ирж буй бємбєлгийн хєдєлгєєнийг дараах байдлаар vvсгэж болно.
1. Дугуй дvрс vvсгэж Symbol болгон хадгална,
2. Цагийн шугам дээр Motion Tween vvсгэнэ,
3. Эхний фрейм дээр байгаа дvрсээ идэвхижvvлээд Free Transform Tool-ийг сонгох буюу дvрс дээрээ хулганы баруун товчлуурыг даран нээгдэх цэснээс Scale-ийг сонгоно,
4. Аль нэг буланд байрлах хар цэг дээр дарсан чигээрээ (Shift товчлуур дарвал дvрсний харьцаа алдагдахгvй) дvрсийг жижиг болтол нь чирнэ,
5. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Дvрс дээр хулганы баруун товчлуурыг дарах vед гарах цэснээс Free Transform, Distort, Envelope, Scale, Rotate and Skew зэргийг ашиглан олон янзын хєдєлгєєн vvсгэж болно. Жишээ нь: ямар нэгэн дvрс буюу бичиг эргэлдэх хєдєлгєєн гэх мэт.
Цагийн шугам дээр хэдэн ч Keyframe байж болох бєгєєд тэр бvгдэд хєдєлгєєнийг єєрчилсєн эффект оруулж болно.
Shape Tween
Shape Tween нь Symbol-оос бусад тєрлийн объектуудад хєдєлгєєн хийхэд хэрэглэгдэнэ. Жишээ болгон ямар нэг Symbol-д хийгээд vзэхэд илvvдэхгvй болов уу. Мєн ямар нэг дvрс єєр дvрс болон хувирах хєдєлгєєнийг хийхэд ашиглаж болно. Їvнийг текст дээр хийж болно. Олон дахин ашиглагдахгvй объектыг хєдєлгєєнд оруулахад Shape Tween-ийг ашиглаж болох боловч ихэвчлэн нэг дvрсийг нєгєєд хувиргах эффектийг хийхэд тvлхvv ашигладаг.
Жишээ болгон дєрвєлжин дvрсийг дугуй дvрс болгон хувиргах хєдєлгєєнийг хийе. Їvнийг хийхийн тулд:
1. Ажлын шинэ талбарт дєрвєлжин дvрсээ зурна. Энэ тохиолдолд Symbol болгон хадгалахгvй;
2. 20-р фреймд Keyframe оруулна;
3. Delete товчлуураар дvрсээ арилгана. (дvрсийг арилгахад 20-р фреймийн Keyframe нь Blank Keyframe-ээр солигдоно);
4. Oval Tool-ийг ашиглан дугуй дvрсээ зурна. Энд байрлал єнгє зэрэг нь хамаагvй бєгєєд дvрс зурмагц 20-р фреймийн Blank Keyframe нь Keyframe болох ёстой;
5. 1-с 19-р фреймийн дунд фрейм заагчийг байрлуулан Properties панел дээр байрлах Tween талбарын None сонголтыг Shape болгоно. Їйлдлийг зєв хийсэн бол цагийн шугам дээр vvсгэсэн хоёр Keyframe-ийг холбосон сум цайвар ногоон єнгийн дэвсгэр дээр vvсэх ёстой;
6. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Энэ мэтээр янз бvрийн дvрсийг єєр дvрс болгон хувиргаж болно. Текстийг уг эффектэд оруулахдаа:
1. Тухайн vгээ ажлын талбарт оруулна,
2. 20-р фреймд Keyframe оруулна,
3. Оруулсан vгээ Delete товчлуур дээр дарж арилган оронд нь солигдох vгээ оруулна,
4. Эхний оруулсан Keyframe-ээ идэвхижvvлэн Modify цэснээс Break Apart командыг хоёр удаа сонгоно. (Эхний удаад vсэг бvрийг тусад нь Symbol болгон салгаж идэвхижvvлнэ. Хоёр дахь удаад нь тухайн vгийг Tween болгон идэвхижvvлнэ Сvvлийн (20-р) Keyframe-ээ идэвхижvvлэн Modify цэснээс Break Apart командыг мєн хоёр удаа сонгоно. (1-р фреймтэй адилхан),7. 1-с 19-р фреймийн дунд фрейм заагчийг байрлуулан Properties панел дээр байрлах Tween талбарын None сонголтыг Shape болгоно. Їйлдлийг зєв хийсэн бол цагийн шугам дээр vvсгэсэн хоёр Keyframe-ийг холбосон сум цайвар ногоон єнгийн дэвсгэр дээр vvсэх ёстой, 8. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Хєдєлгєєнд Shape Tween хийхдээ анхаарах нэг зvйл нь зєвхєн Tween-д хийнэ. Symbol-д хийх боломжгvй. Гэхдээ текстийн хувьд арай ялгаатай.
А. Тухайн текст зєвхєн нэг vсгээс бvтэж буй бол Break Apart командыг нэг л удаа єгнє. Энэ нь Import командаар оруулж ирсэн зурагт мєн адил хамаарна.
Б. Тухайн текст олон vсгээс бvтэж буй бол Break Apart командыг хоёр удаа єгнє.

Shape Hint
Shape Tween-ээр хийсэн хєдєлгєєн тухайлбал 1-ийн тоо 2-ын тоо болон хувирах хєдєлгєєн нь эргэлдэж мушгирах, давхардаж харагдах гэх мэт илvv хєдєлгєєнтэй болсон байдаг. Shape Tween-ээр хийсэн хєдєлгєєнд Shape Hint-ийг нэмснээр хєдєлгєєнийг илvv амьд болгон харагдуулдаг.
Shape Hint-ийг зєвхєн Shape Tween хийсний дараа оруулдаг. Жишээ болгон 1-ийн тоо 2-ийн тоо болон хувирах хєдєлгєєнд Shape Hint-ийг оруулая. Їvнийг хийхийн тулд:
1. 1-р фреймээ идэвхижvvлэн Modify цэснээс Shape - Add Shape Hint (Ctrl+Shift+H) командыг сонгоно. (Vvнийг хийхдээ урьд нь ямар нэгэн хєдєлгєєнд Shape Tween оруулсан байх ёстой)


2. Дvрсний голд голдоо а vсэг, улаан єнгийн дэвсгэртэй дугуй гарч ирнэ. Хулганы заагчаар тvvний байрлалыг єєрчлєн жишээ нь дvрсний баруун дээд єнцєг дээр байрлуулна.
3. Сvvлийн фреймээ идэвхижvvлэн дvрсний голд байрлах


дугуйг (голдоо а vсэг, улаан єнгийн дэвсгэртэй дугуй дvрс) дvрсний баруун дээд буланд байрлуулна. Энэ нь харгалзах хоёр Shape Hint-ийн хооронд уусалттайгаар дvрс єєрчлєгдєнє гэсэн vг юм. Дээрх vйлдлийг давтан дvрсний бусад хэсэгт жишээ нь зvvн доод буланд байрлуулан


Shape Hint-ийг оруулснаар дvрсийг илvv амьд харагдуулах боломжтой.
4. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.

Layer - давхарга
( нэмэх, хасах, нэр єгєх, нууцлах, тvгжих, бvлэглэх, priorertise, outline)

Flash тєдийгvй бусад программд Layer буюу Давхарга гэсэн ойлголт байдаг. Энэ нь ажлын талбар дээр олон зvйлийг нэгээс нь нєгєєд хамааралгvйгээр бvтээх боломжийг олгодог.
Flash программын хувьд давхарга нь нэвт харагдах тунгалаг ажлын талбар гэж ойлгож болно. Олон давхаргуудаас киноны хальс бvтнэ. Тухайн нэг давхарга дээр харгалзах хєдєлгєєн тvvний vргэлжлэл байрлана. Єєр нэг давхарга дээр эхний хєдєлгєєнєєс тусдаа єєр нэг хєдєлгєєн байрлана. Иймээс давхарга нь тухайн нэг хєдєлгєєнд засвар єєрчлєлт хийх, давхар олон хєдєлгєєнийг бvтээх зэрэгт єндєр ач холбогдолтой. Жишээ нь: дээр хийсэн хєдєлгєєнvvдийг тус тусад нь давхаргуудад хийж болно. Энэ тохиолдолд уг хєдєлгєєнvvд ажлын талбар дээр зэрэг хєдєлж харагдна.
Шинэ ажлын талбар бэлтгэхэд нэг давхаргатай байх ба олон давхрага vvсгэх нь эцсийн хувилбараар хєдєлгєєнийг хєрвvvлэн гаргахад файлын хэмжээг нэмэгдvvлэхгvй.
Insert Layer - Шинэ давхарга оруулах
Уг дvрс дээр нэг дарсан тохиолдолд идэвхитэй байгаа давхаргын дээр нь шинэ давхарга нэмэгдэнэ. Оруулсан дарааллаар давхарга эрэмбэлэгдэх ба нэр дээр хос даралт хийснээр тухайн давхаргад нэр єгч болно.
Давхаргыг мєн дараах аргаар оруулж болно.
1. Insert цэснээс Layer-ийг сонгоно,
2. Тухайн давхарга дээр хулганы баруун товчлуурыг даран Insert Layer командыг сонгоно.
Add Motion Guide - Motion Guide оруулах
Энэ командыг ашиглан єєр єєр давхарга дээр байгаа нэг буюу буюу тvvнээс дээш хєдєлгєєнийг нэгтгэн цогц хєдєлгєєнийг бvтээдэг. Жишээ нь: тухайн Symbol тойргоор хєдлєх гэх мэт. Энэ талаар дараагийн хичээл дээр дэлгэрэнгvй vзнэ.
Insert layer Folder - Давхаргад хавтас (Folder) оруулах
Давхаргыг бvлэглэн ангилж нэг болон хэд хэдээр нь хавтаст хийж болно. Уг дvрс дээр дарахаас гадна
1. Insert цэснээс Layer Folder командыг сонгоно,
2. Давхарга дээр баруун товчлуурыг даран Insert Folder командыг сонгон шинэ хавтас оруулж болно.
Давхаргад хавтас оруулах нь олон давхаргатай ажиллаж байгаа тохиолдолд давхаргуудыг нуух, цоожлохоос гадна эмх цэгцтэй харагдуулдаг.
Давхарга дээр баруун товчлуурыг дарсан хэвээр нь чирэн хавтаст хийнэ. Олон давхарга нэг хавтаст байгаа бол хавтасыг хааж, нээж болно. Хавтсыг хаахдаа хавтас дээр болон тvvний доторх давхаргуудын аль нэгийг идэвхижvvлэн
1. Хулганы баруун товчлуур дээр даран нээгдэх цэснээс Collapse Folder командыг сонгоно,
2. Insert цэснээс Collapse Folder командыг сонгоно.
Хавтсыг нээхдээ тухайн хавтсыг идэвхижvvлэн
1. Хулганы баруун товчлуур дээр даран нээгдэх цэснээс Expand Folder командыг сонгоно,
2. Insert цэснээс Expand Folder командыг сонгоно.
Хэрэв олон хавтастай ажиллаж буй бол Collapse All Folder болон Expand All Folder командыг сонгоно. Мєн хавтас дотор дэд хавтас vvсгэх боломжтой.
Delete layer - Давхаргыг устгах
Энэ дvрс дээр дарснаар идэвхитэй давхарга болон хавтсыг (хавтас дотор байгаа бvх давхаргуудын хамт) устгана.
Мєн давхарга болон хавтсыг устгахдаа идэвхитэй давхарга болон хавтас дээр хулганы баруун товчлуурыг даран Delete Layer болон Delete Folder командыг сонгох замаар устгаж болно.
Устгасан давхарга болон хавтасыг Undo командаар буцаан гаргаж болно.
Show/Hide All Layers - Давхаргыг нуух
Нvдний дvрс дээр дарвал бvх давхарга дээр байгаа зvйлс харагдахгvй болно. Нvдний дvрсний дагуу харгалзах давхаргын цэг дээр дарвал зєвхєн тухайн давхаргын хувьд дээр нь байгаа зvйлс харагдахгvй болно. Vvссэн хэрээс тэмдэг дээр дарвал нууцалсан давхарга дээрх зvйлс ил харагдана.
Lock/Unlock All Layers - Давхаргыг тvгжих
Цоожны дvрс дээр дарвал бvх давхаргад ямар нэгэн засвар, єєрчлєлт хийх боломжгvй болно. Энэ тохиолдолд зєвхєн фрейм нэмж оруулах, хасах гэх мэт засвар хийх боломжтой. Цоожны дvрсний дагуу харгалзах давхаргын цэг дээр дарвал зєвхєн тухайн давхаргыг тvгжинэ. Давхарга дээр vvссэн цоожны дvрс дээр дарвал давхарга дээр байгаа объект, тvvний хєдєлгєєнд засвар хийх боломжтой болно.
Show All Layers as Outlines - Давхарга дээр зурсан дvрсний хvрээг харуулах
Давхарга бvрт єєр єєр єнгийн хvрээ шугамтай байх ба уг дvрс дээр дарвал бvх давхарга дээр байгаа дvрсний хvрээ шугамыг харуулна. Уг дvрсний дагуу харгалзах давхаргын дєрвєлжин дvрс дээр дарвал тухайн давхарга дээр байгаа объктын хvрээ шугамыг харуулна.


Guide layer
Guide layer нь нэг болон єєр єєр давхарга дээр байгаа объектуудыг зэрэгцvvлэх, зурах явцад баримжаа авах боломжийг олгоно. Grid шугамнаас ялгаатай нь дурын дvрс, объектыг (grid шугмын оронд) оруулан дурын байрлалд байрлуулж болдог .
Guide Layer-ийг оруулахдаа Add Motion Guide товчлуурыг даран оруулна. Энэ тохиолдолд идэвхитэй байгаа давхрагын дээр шинэ Guide Layer орно.
Тухайн Guide layer дээр байгаа оъектыг хєдєлгєєнд оруулж болно. Ингэснээр бусад давхарга дээр vvсгэж буй хєдєлгєєний зvй зохицлыг зєв олоход туслах ач холбогдолтой.
Хєдєлгєєнийг эцсийн байдлаар хєрвvvлэн гаргахад Guide Layer дээр байгаа объект харагдахгvй.
Цагийн шугам дээр хэдэн ч Guide Layer, мєн нэг Guide Layer-ийн доор хэдэн ч давхарга оруулж болно. Давхаргыг чирэх замаар Guide Layer-ийн гадна болон дотор оруулж болно.

Motion Guide
Дээр дурьдсан зорилгоор Guide Layer-ийг ашиглахаас гадна Symbol-ийг тодорхой зам мєрийг дагах хєдєлгєєнд ашиглахад тvлхvv хэрэглэнэ. Жишээ нь: тойргоор хєдлєх хєдєлгєєн, наймын тоо дагуу эргэлдэх хєдєлгєєн гэх мэт
Эдгээрийг хийхэд тухайн Symbol ямар замаар яаж явахыг тодорхойлсон замыг заавал зурах хэрэгтэй байдаг. Єєрєєр хэлбэл Guide Layer дээр зурсан зам нь тухайн дvрсний хєтєч болж, уг замын дагуу Symbol хєдєлгєєнєє vргэлжлvvлнэ гэсэн vг. Замыг зурахдаа Line, Oval, Rectangle, Pencil Tool гэх мэт зурах хэрэгслэлvvдийн алийг нь ч хэрэглэж болно.
Анхаарах гол зvйл нь зам бvхий Tween нь Guide Layer дээр, тvvнийг даган хєдлєх Symbol нь Guide Layer-т багтаж буй дэд давхарга дээр байрлана.
Motion Guide-ийг ашиглан тойргоор хєдлєх хєдєлгєєн хийцгээе. Їvнийг хийхийн тулд:
1. Ажлын талбарт хєдєлгєєн хийгдэх дvрсээ зурна. Жишээ болгон дугуй дvрс зурж Symbol болгон санд хадгална,
2. 20-р фрейм Keyframe оруулна,
3. Фреймийн голд Motion Tween оруулна. (хэрхэн Motion Tween оруулах талаар ємнєх хичээлvvдэд vзсэн)
4. Insert цэснээс Motion Guide командыг сонгоно. Їvнийг мєн цагийн шугамын баруун доод хэсэгт байрлах Add Motion Guide товчлуурыг дарах буюу эхний давхарга дээр хулганы баруун товчлуурыг даран нээгдэх цэснээс Add Motion Guide командыг сонгон оруулж болно.
5. Зурах хэрэгслэлvvдийг ашиглан дугуй дvрс хєдлєх замыг зурна. Жишээ болгон Oval Tool-ийг ашиглан зам зурья.
А. Ажлын талбарыг дvvргэх шахам том хэмжээтэй дугуй дvрс зурна.
Б. Arrow Tool-ийг ашиглан дvрсний голын єнгийг идэвхижvvлэн, Delete товчлуур дээр дарж устгана. (Їvнийг анх зурахдаа зєвхєн хvрээ шугамаар зурж болно)
В. Їлдсэн хvрээ шугмыг аль нэг хэсгээр нь сэтлэнэ. (Arrow Tool-ийг ашиглан хvрээ шугамын аль нэг хэсэгт 5мм-ээс 10мм хэртэйг идэвхижvvлэн Delete товчлуурыг дарах замаар сэтлэж болно)
6. Эхний давхаргын (Motion Tween оруулсан давхарга) эхний (1) фрейм дээр дарж идэвхижvvлэн дvрсийг чирэн зурсан замын нэг vзvvр дээр голлуулж тавина. (дvрсийг чирэх явцад голдоо Center гарах бєгєєд

сэтэлсэн хэсгийн нэг vзvvрт тавихад автоматаар голлоно Уг давхаргын 20-р фрейм дээр дарж идэвхижvvлэн дvрсийг чирэн зурсан замын нєгєє vзvvр дээр голлуулж тавина.
7. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Зурсан зам дээр сэтэрхий гаргасан нь замыг эхлэл болон тєгсгєлтэй болгосон хэрэг юм. Хэрэв Pencil Tool ашиглан зам зурсан бол сэтэрхий гаргах шаардлагагvй юм.
Зам даган хєдлєх дугуй дvрсний хєдєлгєєн эхлэх болон дуусах байрлалыг зааж єгєхдєє замын нэг vзvvрт давхцуулан байрлуулж болохгvй. Дугуй дvрсийг нєгєє тийш нь тойргоор хєдєлгєх бол дvрсний хєдєлгєєн эхлэх болон дуусах байрлалыг сольж байрлуулахад хангалттай.
Энэ мэтээр Symbol-ыг дурын замын дагуу хєдєлгєх боломжтой.

Color effect
( Alpha, Brightness, Tint, Advanced)


программд объектын байрлал, хэлбэр дvрс солих гэх мэт хєдєлгєєний эффектvvд байхын зэрэгцээ єнгєний эффектийг хvссэнээрээ єгч болно. Жишээ нь: тухайн Symbol олон єнгєнд уусан хувирах, уусан алга болох гэх мэт.
Эдгээр эффектvvдийг нэг хєдєлгєєнд давхар хийж болно.
Ямар тохиолдолд хєдєлгєєн хийхдээ Keyframe, тvvн дээр байрлаж байгаа объектын хувьд єєрчлєлт, хувиралыг зааж єгнє. Дээрх тойргоор хєдлєх хєдєлгєєнд єнгєний эффектээс хийж vзэцгээе. (Эргэх хєдєлгєєний хувьд Motion Tween орсон нэг давхарга, уг давхарга дээр байгаа хоёр Keyframe-ээс бvтэж байгаа)
1. Сvvлийн Keyframe дээр дарж идэвхижvvлнэ,
2. Arrow tool-ийг ашиглан дvрс дээр даран идэвхижvvлнэ,
3. Properties панелын Color талбараас хийх єнгєний єєрчлєлтєєс хамааран холбогдох сонголтыг хийнэ. vvнд:
А. Brightness - дvрсний єнгийг хар цагаан єнгєнд хувиргах,
Б. Tint - дvрсний єнгийг дурын єнгєтэй болгох,
В. Alpha - дvрсийг бvхэлд нь уусгах,
Г. Advansed - дvрсний єнгє болон уусгалтыг єнгєний кодоор гаргах,
4. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Хэрэв Alpha-г сонгон уусгалтыг нь 0% болговол уг тойргоор эргэж буй дvрс тойрох явцдаа ууссаар тойргоо гvйцээх тэр агшинд уусан алга болно. Уусгалт нь хувиар тодорхойлогдох ба дvрс тойргоор хєдєлж эхлэхдээ уусан гарч ирж болно. Энэ тохиолдолд 1-р фреймд Alpha-г 0%, 20-р фреймд 100% байх ёстой. vvнтэй ижил зарчмаар єнгєний эффектийг хvссэнээрээ хийж болно.

Mask

Давхарга дээр Mask оруулснаар дурангаар харж буй, бvдэг гэрэлтэй газарт гэрэл тусгаж буй, объектийн єнгийг нэг талаас нь солих, цацарч буй цацрагийн хэлбэрээр єєр дvрс тодорч харагдах гэх мэт хєдєлгєєнийг бvтээх боломжтой. Mask ашиглан бvтээх хєдєлгєєн нь хоёр буюу тvvнээс дээш давхаргаас бvтнэ. Mask хийгдсэн нэг давхаргын доор хэдэн ч бvлэг давхарга байж болно.
Мєн дэд хєдєлгєєнд ашиглах, Mask хийгдсэн хєдєлгєєнд дэд хєдєлгєєн vvсгэх, давхар єєр эффектvvдийг зэрэг ашиглах гэх мэтээр Mask-ийг динамик хєдєлгєєнд ашиглаж болно.
Хєдєлгєєнд Mask ажиллах гол зарчим нь Mask хийгдсэн давхарга дээр буй объектын хэлбэрээр Mask-д хамааралтай болсон дэд давхарга дээр буй объект тодорч харагдах явдал юм. (Зураг) Хэдэн ч давхрага дэд давхрагад хамаарч болох ба харин Mask хийгдэх давхарга нь нэг байна.
Mask хийгдсэн, тvvнд хамааралтай болсон дэд давхаргуудад, мєн товчлуур (Button) бvхий давхаргад Mask хийж болохгvй.
Mask-ийг ашиглан энгийн хєдєлгєєн хийе. Энэ нь дугуй дvрсний хэлбэрээр FLASH гэсэн бичиг тодорч харагдах хєдєлгєєн юм.

Vvнийг хийхийн тулд:
1. FLASH гэсэн vгийг том vсгээр, Bold, 70 хэмжээтэй, хар єнгєєр бичиж тухайн vгээ бvхэлд нь идэвхижvvлэн Movie Clip Symbol болгон санд хадгална.
2. Уг давхаргын 25-р фрейм хvртэл Frame (F5) оруулна.
3. Шинэ давхарга vvсгэн, бичсэн vгийн єндєртэй ижил єндєр бvхий дугуй дvрс зурж оруулан Movie Clip Symbol болгон санд хадгална.
4. Дугуй дvрс бvхий давхарга дээрээ 25-р фрейм хvртэл Keyframe оруулан Motion Tween оруулна.
5. Уг давхаргын 1-р фрейм дээрх дvрсийг бичгийн ємнє, 25-р фрейм дээрх дvрсийг бичгийн ард нэг тvвшинд байрлуулна.
6. Дvрс байрлаж буй буюу дээд талд байрлах давхаргын нэр дээр хулганы баруун товчлуурыг даран нээгдэх цэснээс Mask командыг сонгоно. Энэ тохиолдолдvзvvлсний дагуу давхаргуудын нэрний урд байрлах дvрс єєрчлєгдєн доод талд нь байх давхарга тvvнд хамааралтай дэд давхарга болон єєрчлєгдєнє.
7. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.

Mask хийсэн давхаргууд засвар хийх боломжгvй болон тvгжигддэг бєгєєд хийсэн хєдєлгєєн ажлын талбар дээр бодитоор харагдаж байдаг. Давхаргад Mask оруулах энэхvv ерєнхий зарчим дээр vндэслэн мєн бусад эффектvvдийг ашиглан янз бvрийн хєдєлгєєн хийж болно. Жишээ болгон харанхуйд дээрх FLASH гэсэн бичиг дээгvvр зvvнээс баруун тийш нь гэрэл тусгаж буй мэт хєдєлгєєнийг хийе. (Дээрх хийсэн хєдєлгєєн дээр vргэлжлvvлэн хийх тул Symbol-доо бага зэргийн єєрчлєлт хийх замаар vргэлжлvvлэн хийнэ)
1. Symbol-уудийн (дугуй дvрс, текст) єнгийг цайвар саарал болгон (#CCCCCC) єєрчилнє. (Library-г нээн тухайн Symbol дээр хоёр дарж ажлын талбар дээр гарч ирэх Symbol-ийг идэвхижvvлэн єнгийг єєрчилнє)
2. Ажлын талбарын єнгийг хар (#OOOOOO) болгон єєрчилнє.
3. Шинээр давхарга оруулна. Энэ давхарга нь давхаргуудын хамгийн доод талд байрлах ба Mask бvхий давхаргатай ямар ч холбоогvй байх ёстой. (Зураг 12-3) Бичиг бvхий давхаргын 1-р фрейм дээр хулганы баруун товчлуур даран нээгдэх цэснээс Copy Frames командыг сонгоно.
4. Шинээр оруулсан давхаргын 1-р фрейм дээр хулганы баруун товчлуурыг даран нээгдэх цэснээс Paste Frames командыг сонгоно.
5. Сvvлд оруулсан давхарга дээр буй бичгийн Alpha-г 10% болгоно. (Arrow Tool-ийг ашиглан хуулж тавьсан бичиг дээрээ даран идэвхижvvлээд Properties панелаас Alpha-г 10% болгоно)
6. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.



Scene
Flash программ дээр хийсэн хєдєлгєєн нь нэг болон тvvнээс дээш Scene-ээс бvрддэг.
Scene нь хєдєлгєєнийг бvлэглэх, сэдэвчилсэн байдлаар ангилан ялгах гэх мэт тодорхой зохион байгуулалтад оруулахад хэрэглэгдэнэ.
Гол ач холбогдол нь хєдєлгєєнийг зєв зохион байгуулалтад оруулж, эмх цэгцтэй байдлыг vvсгэх явдал юм. Аль Scene дээр ажиллаж буйг Flash программын ажлын талбарын зvvн дээр байрлах нэрнээс мэдэж болно. Харьцуулбал киноны нэг хальс гэж ойлгож болно. Ихэнх тохиолдолд Scene-ийг ашиглахдаа хєдєлгєєнийг бvлэглэх байдлаар ашигладаг. Жишээ нь: том хэмжээний хєдєлгєєнд "Loading" буюу тухайн хєдєлгєєнийг ачаалж дууссаны дараа хєдєлгєєнийг vзvvлэх Action-г хэрэглэдэг. Энд Loading хийж буй явц, тvvний vр дvн болон хєдєлгєєн ачаалах явцад vзvvлэх хєдєлгєєн зэргийг нэг Scene-д, харин vндсэн хєдєлгєєнийг єєр нэг Scene-д хийх замаар зохион байгуулсан байдаг.
Хєдєлгєєнийг хоёр буюу тvvнээс дээш Scene-д хуваасан бол Scene-ийн дарааллаар хєдєлгєєн явагдана. Scene-ийн дараалал болон Scene-тэй холбоотой засвар єєрчлєлтийг Scene Panel дээр хийнэ. Scene Panel-ийг Window цэснээс Scene буюу гараас Shift+F2 товчлуурыг дарж гаргана.

1. Scene1 - Нэгдvгээр Scene,
2. Scene2 - Хоёрдугаар Scene,
3. Duplicate Scene - Идэвхитэй байгаа Scene-ийг хувилах,
4. Add Scene - Шинээр Scene нэмэх,
5. Delete Scene - Scene-ийг устгах.
Панелд Scene нь оруулсан дарааллаар дугаарлагдсан байх ба дээрээс доош гэсэн зарчмаар Scene-ий хєдєлгєєнийг vзvvлнэ.
- Шинээр Scene оруулахдаа панелийн "Add scene" товчлуурыг дарах буюу Insert цэснээс Scene командыг сонгоно.
- Scene-ийг устгахдаа панелийн "Delete Scene" товчлуурыг дарах буюу Insert цэснээс Remove Scene командыг сонгоно.
- Scene-ийг хувилахдаа панелийн "Duplicate Scene" товчлуурыг дарна.
- Scene-ий нэрийг тухайн Scene-ий нэр дээр хос даралт хийж єєрчилнє.
- Scene-ий дарааллыг єєрчлєхдєє панел дээр хулганы заагчаар дарсан чигтээ чирэн єєрчлєж болно.
- Ажлын талбарыг Scene хооронд шилжvvлэхдээ Scene Panel болон View цэснээс Go to сонголтоос тухайн Scene-ийн нэр дээр дарна.

Scene хооронд шилжих, тухайн Scene дээр байгаа хєдєлгєєн дууссаны дараа бvр болон тvр зогсох гэх мэт vйлдлийг хийхдээ Action Script-ийг ашиглаж болно.
Энгийн динамик хєдєлгєєн буюу Movie Clip- ээр дэд хєдєлгєєн vvсгэх

Flash программд хєдєлгєєнийг єєр хооронд нь агуулах замаар шаталсан дарааллаар бvтээж болдог онцлогтой. Мovie Clip Symbol-д ямар нэгэн хєдєлгєєн vvсгэн, тvvнийгээ Scene-д оруулж ирэх, мєн Мovie Clip-д єєр Мovie Clip-ийг оруулж ирэх гэх мэт дэд хєдєлгєєнийг vvсгэн ашиглаж болно. Дэд хєдєлгєєн нь мєн єєртєє дэд хєдєлгєєнийг агуулж болно.
Дэд хєдєлгєєнийг Movie Clip-ийг ашиглан vvсгэнэ. Биеэ даасан хєдєлгєєн болохын хувьд Movie Clip-ээр хийсэн дэд хєдєлгєєн нь Scene дээр хийсэн хєдєлгєєн дууссан нєхцєлд ч гэсэн хєдєлгєєнєє vргэлжлvvлсээр байдаг. Єєртєє дэд хєдєлгєєнийг агуулсан Movie Clip Symbol нь Library панелын цонхонд харагдахдаа баруун дээд буландаа Play болон Stop товчлууртай байдаг.
Flash программд Scene дээрх бvх фреймийг уншиж дууссаны дараа эхнээс нь дахин уншдаг. Энэ мэтээр эцэс тєгсгєлгvй vргэлжилнэ гэсэн vг. Гэхдээ энэ нь олон хєдєлгєєн явагдаж, эцэст нь нэг хэмнэлтэй хєдєлгєєнийг давтах боломжгvй юм. Жишээ нь: ємнєх хичээл дээр хийсэн тойргоор эргэх хєдєлгєєнд vргэлжлvvлэн тойргоор нэг удаа тойрсны дараа дугуй дvрс зогсон єнгє нь хувирч єєрчлєгдсєєр байх хєдєлгєєн (дугуй дvрс ахин тойргоор хєдлєхгvй, зєвхєн єнгє нь єєрчлєгдсєєр байна гэсэн vг), мєн дугуй дvрс тойргоор хєдлєх явцдаа єнгєє нь солигдсоор байх хєдєлгєєн гэх мэт.

Дурьдсан хєдєлгєєний хувьд єнгє солих болон тойргоор тойрох хєдєлгєєн нь биеэ даасан дэд хєдєлгєєн байж болно. Motion guide ашиглан хийсэн тойргоор эргэх хєдєлгєєн дээр vргэлжлvvлэн хоёр дахь хєдєлгєєнийг (мєн дугуй дvрс тойргоор хєдлєх явцдаа єнгєє єєрчлєн солисоор байх хєдєлгєєн) хийцгээе.
1. Insert цэснээс New Symbol командыг сонгон шинээр Symbol vvсгэнэ.
2. Ажлын талбар шинэ Symbol-ийн хувьд бэлэн болсон байх ба санд байгаа дугуй дvрс бvхий Movie Clip Symbol-ыг чирэн ажлын талбарт оруулж ирнэ. (Align панелийг ашиглан ажлын талбарын голд байрлуулна)
3. Motion Tween командыг ашиглан єнгє солих эффектийг vvсгэнэ. Хэдэн ч єнгєний хооронд эффект оруулж болох ба нийт 20 фреймийн дотор байвал илvv тохиромжтой.
4. Їндсэн Scene дээр очин дугуй дvрс байрлах давхаргын 1-р дараа нь 20-р фреймийг идэвхижvvлэн Delete товчлуураар хуучин дvрсийг устгана.
5. Дvрс байсан яг тэр талбарт єєрєєр хэлбэл замын эхлэл болон тєгсгєлд шинээр хийсэн Symbol-ийг оруулна. (Symbol-д нэр єгєєгvй бол Symbol2 гэсэн нэртэй байх ёстой)
6. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Дээрх vйлдэлд биеэ даасан дэд хєдєлгєєнийг Scene-д оруулахдаа Motion Tween ашиглан дахин хєдєлгєєнд оруулсан билээ. Хэрэв Scene-д Motion Tween хийлгvйгээр ашиглавал vндсэн хєдєлгєєний хажуугаар биеэ даасан хєдєлгєєн нь харагдана. Дvрсний хэлбэрийг дєрвєлжин болгон єєрчлєх бол эхний Symbol (Symbol1) дээрээ єєрчлєхєд бvх хєдєлгєєнд орсон дугуй дvрс дєрвєлжин болно.
Биеэ даасан дэд хєдєлгєєн нь нэг буюу тvvнээс дээш хэдэн ч давхаргаас ) бvрдэж болох бєгєєд эдгээрийг Scene-ий нэг фреймд болон тус бvрт нь давхарга vvсгэн оруулж болно. Хєдєлгєєнийг эцсийн хувилбараар шалгахдаа заавал Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командаар шалгана. Нэгэнт vvссэн Movie Clip Symbol-д хєдєлгєєн vvсгэхдээ заавал шинэ Movie Clip Symbol vvсгэнэ. Ингэхгvйгээр хєдєлгєєн vvсгэж болох боловч дараа ямар нэгэн засвар єєрчлєлт хийх тохиолдолд хэцvv байх болно.
Scene-д биеэ даасан дэд хєдєлгєєн vргэлжлэх хугацааг цагийн шугамд Frame (F5) оруулах замаар тохируулна. Мєн Action Script хэрэглэж болно. Энэ талаар дараагийн хичээл дээр vзнэ.

Import

Import командыг ашиглан хvснэгтэд дурдагдсан файлуудыг Flash программд оруулах боломжтой. Ингэсээр янз бvрийн файлуудыг хєдєлгєєнд оруулах, ашиглах боломжтой. Файлыг оруулахдаа:
1. File цэснээс Import буюу гарын Ctrl+R товчлуурыг дээр дарна.
2. Нээгдэх цонхны Files of type: талбараас оруулах файлын єргєтгєлийг заан, тухайн файлаа сонгоод, Open командыг сонгоно.
Import командаар оруулсан файл Library буюу санд хадгалагдахаас гадна шууд ажлын талбарт орж ирдэг. Import to Library командаар зєвхєн санд гаднаас файлыг оруулах боломжтой. Дараах хvснэгтээс ямар тєрлийн файлыг Import командаар Flash файлд оруулж ирэх боломжтойг харж болно.
Файлын тєрєл Єргєтгєл Windows Macintosh
Adobe Illustrator .eps, .ai X X
AutoCAD DXF .dxf X X
Bitmap (Using QuickTime) .bmp X X
Enhanced Windows Metafile .emf X
FreeHand .fh7, .fh7, .fh8, .fh8, .fh9, .fh9, .fh10 X X
FutureSplash Player .spl X X

GIF and animated GIF .gif X X
JPEG .jpg X X
PICT .pct, .pic X X
PNG .png X
Flash Player 6 .swf X X
Windows Metafile .wmf X X

QuickTime 4, болон тvvнээс хойшхи хувилбарыг суулгасан бол вектор болон bitmap тєрлийн файлыг оруулах боломжтой.

Файлын тєрєл Єргєтгєл Windows Macintosh
MacPaint .pntg X X
Photoshop .psd X X
PICT (As bitmap)
.pct, .pic X X
QuickTime Image
.qtif X X
Silicon Graphics Image
.sgi X
TGA .tga X X
TIFF .tif X X

Дараах дууны тєрлийн файлуудыг Import командаар Flash файлд оруулж ирэх боломжтой. vvнд:
• WAV (Windows),
• AIFF (Macintosh),
• MP3 (Windows ба Macintosh) ,
QuickTime 4, тvvнээс дээш хувилбар таны компьютерт байгаа бол доорх хvснэгтэд дурдсан дууны тєрлийн Import командаар Flash файлд оруулж ирэх боломжтой. vvнд:
• AIFF (Windows or Macintosh),
• Sound Designer II (Macintosh),
• Sound Only QuickTime Movies (Windows ба Macintosh),
• Sun AU (Windows ба Macintosh),
• System 7 Sounds (Macintosh),
• WAV (Windows ба Macintosh)

Export
Export командаар хєдєлгєєнийг эцсийн байдлаар хадгална. Flash программ дээр vvсгэж буй хєдєлгєєн нь *.fla єргєтгєлтэй байдаг. Энэ нь Library буюу сан, давхаргууд гэх мэтийг агуулсан эх файл юм. Хєдєлгєєнийг эцсийн байдлаар нь vзvvлэхэд Export Movie командыг, зураг болгон хадгалахад Export Image командыг тус тус ашиглана.
Вэб хуудсанд тавихад хамгийн тохиромжтой нь Flash Movie буюу *.swf файл, Animated GIF (*.gif) буюу хєдєлгєєнт gif зураг юм.
*.swf (Flash Movie)

Flash программаар хийсэн бvх тєрлийн эффект, интерактив хєдєлгєєн, видео, зураг, дуу авиаг энэ форматаар хадгалж болно.
Хийсэн хєдєлгєєнийг эцсийн байдлаар *.swf файл болгон хадгалсан тохиолдолд тvvнд засвар єєрчлєлт хийх боломжгvй. Уг файл нь зєвхєн Macromedia Flash Player буюу Флаш тоглуулагч дээр тоглох боломжтой.
Vvсгэсэн хєдєлгєєнийг *.swf форматаар хадгалснаар хєдєлгєєн дунд хэрэглэсэн Action Script, интерактив хєдєлгєєн, дуу авиа, товчлуур болон дэд хєдєлгєєн зэргийг хэрхэн ажиллаж буйг харах боломжтой юм.
Хєдєлгєєн хэрхэн ажиллаж буйг Control цэснээс Тest Movie буюу гарын Ctrl+Enter товчлуур дээр даран шалгаж vздэг. Энэ нь тухайн файлыг *.swf (temp file байдлаар) файлаар vзvvлж байгаа юм.
Файлыг *.swf форматаар хадгалахдаа:

1. File цэснээс Export Movie командыг сонгоно.

2. Нээгдэх цонхны Save As Type талбараас Flash Movie (*.swf) -ийг сонгоод файл хадгалах хавтсыг зааж, нэр єгєн Save товчлуур дээр дарна.

Нээгдэх Export Flash Player цонхноос холбогдох тохиргоог хийж, OK. товчлуур дээр дарна.

Export Flash Player цонх:

Load order - *.swf файл ачаалж байх vед давхаргын харагдах дараалал (дээрээс доош, доороос дээш),

- Generate size report - хєрвvvлсэн файлын талаарх мэдээллийг тект файлаар гаргах,

- Protect from import - Хєрвvvлсэн *.swf файлыг дахин импорт (Import) командаар Flash программд оруулахаас хамгаалах,

- Omit Trace actions - action-ийг хасаж хэмжээг багасгах,
- Debugging Permitted - киног vзэгч Debug хийхээс хамгаалах. Идэвхижvvлсэн vед доор байх Password талбар идэвхитэй болно,
- Compress Movie - хєдєлгєєнийг (кино) шахах,

- Password - хєрвvvлсэн *.swf файлыг импорт (Import) командаар Flash программд нууц vгтэй оруулах (талбарт нууц vгээ бичиж єгнє),
- JPEG Quality - JPEG зургийн чанар. 0-100%-ын хоорондох тодорхойлолт нь хэдий чинээ бага байна тєдий чинээ бага хэмжээтэй файл vvсдэг. Их байвал том хэмжээтэй файл vvсдэг.
- Version - флаш тоглуулагчийг сонгох. Flash Player-ийн ямар хувилбарт тохируулж хєрвvvлэхийг заана (Player1-6)
*.gif (Animated GIF)

Flash программаар хийсэн энгийн эффект, хєдєлгєєнийг энэ форматаар хадгалж болно. Олон дэд хєдєлгєєнєєс бvтсэн, Action Script хэрэглэсэн, интерактив хєдєлгєєн гэх мэт хєдєлгєєн нь энэ формат дээр ажиллахгvй.
Энэ нь энгийн хєдєлгєєн агуулсан зураг тул флаш тоглуулагч дээр ажиллахгvй мєн засвар єєрчлєлт хийх боломжгvй байдаг.
Animated GIF (*.gif) файл нь зєвхєн зургийн *.gif файл уншиж чадах программ дээр уншигдана.

Файлыг *.gif форматаар хадгалахдаа:

1. File цэснээс Export Movie командыг сонгоно.

2. Гарч ирэх цонхны Save As Type талбараас Animated GIF (*.gif) -ийг сонгоод файл хадгалах хавтасыг зааж, нэрийг єгєн Save товчийг дарна.



Гарч ирэх Export GIF цонхноос холбогдох тохиргоог хийгээд OK.


Export GIF цонх:

Dimentions - Зургийн хэмжээ (єндєр, єргєн),

Resolution - Цэгийн нягтрал,

Colors - єнгє,

Interlace -
Transparent -
Smooth -
Dither solid color -
Animation - хєдєлгєєн давталт (0 байх vед давталт хязгааргvй)

Export командаар хадгалах боломжтой файлын єргєтгєлvvдийг хvснэгтээс харна уу.
Файлын тєрєл Єргєтгєл Vйлдлийн систем

Windows Macintosh

Adobe Illustrator .ai X X

AnimatedGIF, GIF Sequence, and GIF Image .gif X X

Bitmap (BMP) .bmp X
DXF Sequence and AutoCAD DXF Image .dxf X X

Enhanced Metafile .emf X
EPS (Version 6.0 or earlier)

.eps X X

Flash movie .swf X X

FutureSplash Player .spl X X

JPEG Sequence and JPEG Image .jpg X X

PICT Sequence (Macintosh) .pct X

PNG Sequence and PNG Image .png X X

Choosing publish settings for QuickTime 4 movies .mov X X

QuickTime Video (Macintosh) .mov X

WAV audio (Windows) .wav X
Windows AVI (Windows) .avi X
Windows Metafile .wmf X

Sound

Flash MX программд дуу авиаг хэрэглэгдэх байдлаас нь хамаарч хэд хэдэн аргаар дагалдуулдаг. Жишээ нь: тасралтгvйгээр явах дуу авиа, цагийн шугамнаас хамааралгvй биеэ даасан дуу авиа, ямар нэгэн хєдєлгєєн буюу vйлдэлд дагалдах дуу авиа гэх мэт. Мєн товчлуур ашиглан дуу авиаг удирдах, илvv интерактив байдлаар ашиглах боломжтой.
Flash MX программд дуу авиаг хоёр янзаар тоглуулдаг.
1. Тухайн дуу авиа нь бvрэн ачаалагдсаны дараа тоглож эхлэх (Event sound),

2. Эхний фрейм уншигдаж эхэлмэгц давхар тоглож эхлэх (Stream sound).

Flash MX программд дараах тєрлийн дуу авиаг ашиглах боломжтой. Vvнд:
• WAV (Windows only),
• AIFF (Macintosh only),
• MP3 (Windows or Macintosh).
Хэрэв QuickTime 4 болон тvvнээс хойшхи программын хувилбар таны компьютерт суусан бол дараах тєрлийн дуу авиаг ашиглах боломжтой:

• AIFF (Windows or Macintosh),
• Sound Designer II (Macintosh only),
• Sound Only QuickTime Movies (Windows or Macintosh),
• Sun AU (Windows or Macintosh),
• System 7 Sounds (Macintosh only),
• WAV (Windows or Macintosh).
Дуу авиа ашиглаж байгаа тохиолдолд компьютерийн санах ой болон хатуу диск (RAM, Hard disk) хангалттай сул зайтай байх ёстой. Хэрэв дуу авиаг Stereo байдлаар ашиглавал хоёр дахин их сул зайтай байх ёстой.
Дуу авиаг оруулахдаа:

1. File цэснээс Import to Library командыг сонгоно.

2. Тухайн оруулах дуу, авиагаа сонгоод Ok товчлуур дээр дарна.
Энэ тохиолдолд программд орж ирсэн дуу авиа санд нэмэгдэн орно. Дуу, авиа нь санд дараах байдалаар харагдана.


(Зураг 1 нь mono) (Зураг 2 нь stereo)
Оруулсан дуу, авиаг ямар нэгэн хєдєлгєєнтэй хослуулахгvйгээр цагийн шугамнаас биеэ даасан байдлаар тоглуулж vзье. Vvний тулд:

1. Сангаас (Library) тухайн дуу авиагаа хулганы даралтаар чирэн ажлын талбарт оруулж ирнэ.
2. Энэ тохиолдолд Properties панелийн талбарт тухайн оруулсан дуу, авианы нэр нэмэгдэн орно. Хэрэв дуу авианы нэрийг сонгоогvй бол дуугарахгvй. Effect талбарын цэснээс дуу авианд зарим нэг дууны эффект (дууны єнгєний эффект бус) оруулж болно.
a. None - ямар нэгэн эффектгvй,

b. Left Channel - зєвхєн зvvн талын спикерт дуу дуугарна,

c. Right Channel - зєвхєн баруун талын спикерт дуу дуугарна,

d. Fade Left to Right - зvvнээс баруун талд шилжинэ,

e. Fade Right to Left - баруунаас зvvн талд шилжинэ,

f. Fade In - дуу намуухнаас чанга болон єснє,

g. Fade Out - дуу чангаас зєєлєрнє,

h. Custom - дууны аль хэсэгт чанга, сул болохыг тохируулах.

Мєн Synchronizes талбараас дуу, авианы дуугарах явцыг тохируулж болно.

а. Event - цагийн шугамнаас тусдаа биеэ даасан байдлаар дуугарна. Дуу авиа нь хєдєлгєєн дууссан байсан ч vргэлжлэн дуугарах ба тvvнийг зогсоох буюу зогсоохгvйгээр єєр болон тухайн дуу, авиаг дахин, давхар тоглуулах боломжтой,

b. Start - Event-тэй адилхан боловч нэгэнт эхлvvлсэн бол дуугарч дуустал нь дуу эхлvvлэх боломжгvй,
c. Stop - дуу, авиаг зогсоох,

d. Stream - цагийн шугамаас хамаарч Вэб хуудсанд тоглогдох боломжтой. Флаш файлыг хєрвvvлэн гаргахад дуу, авиа нь хамт хєрвєгддєг. Дэндvv урт дуу, авиа байж болохгvй ба фрейм уншигдаж дуусах буюу хєдєлгєєн дуусахад дуу, авиа нь зогсоно.

e. Loop: дуу, авианы давталт

3. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Дуу, авиа хэрхэн дуугарч байгааг эндээс харж болно. Ямар нэгэн дуу, авиаг хєдєлгєєнтэй хослуулан тоглуулах бол хєдєлгєєнийг тусад нь давхарга дээр байрлуулна. Энэ тохиолдолд кино тоглогдож эхэлмэгц дуу, авиа нь хамт тоглогдоно.
Оруулсан дуу авиа нь эхний давхарга дээр байрлах ба тvvнд зєвхєн нэг фрейм байхад л хангалттай. Хоёр буюу тvvнээс дээш дуу, авиа оруулах бол тус бvрт нь давхарга vvсгэх хэрэгтэй. Давхарга бvрийн дуу авиа нэг нь нєгєєгєєсєє биеэ даасан хэдий ч эцсийн vр дvнд эдгээр дуу, авиа нь нэгэн зэрэг тоглогдоно. Гэхдээ тоглогдох дэс дараалал, тvvнийг удирдах хяналтыг фрейм болон ActionScript-ийн тусламжтайгаар хийж болно.
Хєдєлгєєний дунд жишээ нь бємбєг газарт ойж байгаа хєдєлгєєнд дуу, авиа (бємбєг газарт ойж буй дуу) оруулах бол бємбєг газар ойх байрлалыг тодорхойлж буй Keyframe-ийг идэвхижvvлээд сангаас дуу, авиагаа ажлын талбар луу чирэн оруулна.
Мєн товчлуур дээр дарахад дуугардаг байдлаар хєдєлгєєн дунд хийж болно. Vvнийг хийхийн тулд:
1. Товчлуураа хийгээд Button Symbol болгон санд хадгална,

2. Санг нээн хийсэн товчлуур дээр хос даралт хийх буюу нэр дээр хулганы баруун товчлуур дээр даран Edit Symbol-ийг сонгоно,

3. Ажлын талбар товчлуурын хувьд идэвхитэй болох ба цагийн шугам дээр товчлуурын солигдох 4 горим байна. F6 буюу Keyframe-ийг Down горимд оруулна,

4. Оруулсан Keyframe-ээ идэвхижvvлэн сангаас дуу, авиагаа хулганы даралтаар чирэн ажлын талбарт оруулна,

5. Ctrl+Enter буюу Control цэснээс Test Movie командыг сонгоно.
Бага хэмжээтэй дуу, авиаг Flash программд бэлэн байдаг сангаас авч ашиглаж болох ба vvнийг Window цэсний Common Libraries - Sounds-ийг сонгон гаргаж ирнэ.

Хуудас:

 

Мэдээллийн технологи, мэдээллийн систем

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

MS Excel 2007

Excel (Excel) бол Майкрософт (Microsoft) компанийн бүтээсэн, сприйдшийт (spreadsheet) буюу хүснэгтэн тооцоолол хийдэг, хэрэглээний томоохон програм билээ. Хамгийн анхны хувилбар нь 1987 онд гарсан ба хамгийн сүүлийн хувилбар нь 2007 онд Майкрософт Офис Excel 2007 гэсэн нэртэйгээр гараад байна. Excel нь Word (Word), Аксес (Access), Паувер Поинт (PowerPoint) гэх мэт бусад програмтай нийлж Майкрософт Офис багц програм болдог.

Excel 2007 програмыг нээнгүүт өмнөх хувилбараасаа авч үлдсэн зүйл нэлээд олон харагдана. Мөн шинээр нэмэгдсэн боломж ч цөөнгүй. Эндээс таны хамгийн түрүүнд анхаарвал зохих зүйл бол Майкрософт офис товчлуур, Күйк аксес түүлбаар (Quick access toolbar - Гарын доорх багаж хэрэгсэл), Туушин гурав юм. Энэ гурвын талаар доор дэлгэрэнгүй тайлбарлая.

Сприйдшийт

Сприйдшийт гэдэг нь янз бүрийн төрлийн өгөгдлийг хүснэгтлэн хадгалсан электрон баримт юм. Энэ нь багана, мөр бүхий хүснэгтэн бүтэцтэй. Багана мөр хоёрын огтлолцож буй хэсгийг нүд гэнэ. Чухам энэхүү нүдэнд л өгөгдөл хадгалагдаж, тооцоолол хийх боломжтой болно. Excel сприйдшийт нь Workbook, worksheet (workbook, worksheet) буюу ном, хуудаснаас бүрдэнэ. Ном нь хуудсаа агуулна.

 

Майкрософт офис товчлуур

Энэ товч нь Excelийн өмнөх хувилбаруудад Файл цэсэнд байсан функцүүдийг агуулдаг. Шинээр Workbook үүсгэх, байсан Workbookийг нээх, хадгалах, хэвлэх, хаах гэх мэт.

Ribbon

Туушин гэдэг бол баримтын дээд хэсэгт байрлах товчлууруудын өргөн зурвас юм. Энэ нь Home, Insert, Page Layouts, Formulas, Data, Review, View гэсэн долоон таабтай (tab - шошго, тэмдэг, хэсэг). Тааб бүр нь дотроо хэд хэдэн бүлэгтэй. Бүлэг гэдэг нь Excelийн сприйдшийттэй ажиллахад гүйцэтгэх үүргээрээ ижил төстэй функцүүдийн цуглуулга юм.

 

Түгээмэл хэрэглэгддэг функцүүд нь туушин дээр ил харагддаг. Бүлэг бүрийн нэмэлт боломжийг харахын тулд уг бүлгийн баруун доод буланд байгаа жижиг суман дээр дарах хэрэгтэй.

 

Туушин дээрх долоон тааб, түүний бүлгүүдийг дэлгэрэнгүйгээр харуулбал:

Home: Clipboard, Fonts, Alignment, Number, Styles, Cells, Editing
Insert: Tables, Illustrations, Charts, Links, Text
Page Layouts: Themes, Page Setup, Scale to Fit, Sheet Options, Arrange
Formulas: Function Library, Defined Names, Formula Auditing, Calculation
Data: Get External Data, Connections, Sort & Filter, Data Tools, Outline
Review: Proofing, Comments, Changes
View: Workbook Views, Show/Hide, Zoom, Window, Macros

Quick Access Toolbar

Quick Access Toolbar бол та өөрийн хамгийн түгээмэл хэрэглэдэг команд, функцүүдээ нэгтгэн байршуулсан хэсэг юм. Үүнийг туушингийн дээр, доор хаана ч байрлуулж болно. Жишээ нь түүлбаарын байрлалыг туушингийн доор шилжүүлэхийн тулд түүний төгсгөл дэх суман дээр дараад гарч ирэх командын жагсаалтаас Show Below the Ribbon буюу Туушингийн доор байрлуулах (харуулах ) гэдгийг нь сонгоно.

Мөн та күйк аксес түүлбаарт команд нэмж болно. Офис товч юмуу туушин дээр байгаа ямар ч зүйл дээр баруун товчоо (хулганы) дараад Add to Quick Access Toolbar гэдгийг сонгож нэмнэ.

Мini toolbar

Офис 2007 -д нэмэгдсэн шинэ боломж бол Мини түүлбаар юм. Энэ нь текст сонгох, эсвэл тект дээр баруун товчоо дарах үед гарч ирдэг. Энд фонтын өргөн, хэмжээ, хэлбэр, өнгө зэргийг тодорхойлох хэлбэржилтийн түгээмэл хэрэгслүүд байна.

Excel 2007 -г өөртөө тааруулан өөрчлөх

Excel 2007 -г та өөртөө эвтэйхэн байхаар өөрчлөн тохируулах өргөн боломжтой.

Үүний тулд:

  1. Офис товчин дээр дарна
  2. Excel Options дээр дарна

 

Popular хэсэг

Энэ хэсэгт мини түүлбаар, өнгө, шинэ Workbook үүсгэх дефоолт (үндсэн) тохиргоо, эрэмбэлэлт болон урьдчилан харах зэрэг ерөнхий тохиргооны сонголтууд бий. Live Preview буюу Урьдчилан харах гэдэг нь ямар нэг дизайн, хэлбэржилтийг тухайн зүйлд (текст, зураг, мөр, багана, хүснэгт гэх мэт) яг тохируулчихалгүйгээр урьдчилан харуулдаг боломж юм.

 

Formulas хэсэг

Энэ хэсэгт та, тооцоолох, томъёотой ажиллах, алдаа шалгах, алдааны дүрэм зэргийг өөрчилж тохируулах боломжтой.

 

Proofing хэсэг

Энэ хэсэгт та, тектийн алдааг хэрхэн засах, хэрхэн хэлбэржүүлэх тохиргоог өөрчилж болно. Мөн текстийн алдааг автоматаар засах, өөрийн гэсэн үгийн толь үүсгээд түүгээрээ шалгах, зарим нэг үгийг алдаанд тооцохгүй байх зэрэг тохиргоог хийж болно.

 

Save хэсэг

Энэ хэсэгт та, Workbookийг хэрхэн сануулах, автоматаар сануулах хугацаа хэр урт байх зэргийг өөрчлөх боломжтой.

 

Advanced хэсэг

Энэ хэсэгт та, засварлах, хуулах, тавих, хэвлэх, харуулах, томъёо, тооцоолол болон бусад ерөнхий тохиргоонуудыг хийж болно.

 

Customize хэсэг

Энэ хэсэгт та, күйк аксес түүлбаар руу түүл (tool - багаж, хэрэгсэл) нэмэх, хасах боломжтой. Хэрэв байнга хэрэглэгддэг түүл байвал тэрийг күйк аксест нэмэхээ эндээс гүйцэтгэж болно.

 

Excel 2007 - Workbook

Шинэ Workbook үүсгэхийн тулд:

  • Майкрософт офис товчин дээр дарна
  • New гэдэг дээр дарна
  • Blank Document гэдгийг сонгоод Create гэдэг дээр дарна



 

Хэрэв шинэ баримтаа ямар нэг темплэт (template - хэв, загвар) -ээр үүсгэх бол өөрт таарах хувилбараа сонгоод Create гэж дарна. Темплэт бол доторх текстийг нь солиод л шууд ашиглаж болох бэлэн загвар юм.

 

Workbook сануулах

Сануулахад Save, Save As гэсэн хоёр сонголт бий. Эхнийх нь тухайн баримтыг шууд сануулахад хэрэглэгдэнэ. Дараагийнх нь тухайн баримтын хуулбарыг өөр нэрээр сануулах, эсвэл Excelийн өмнөх хувилбарт тохируулан сануулахад хэрэглэгдэнэ.

Workbookээ сануулахын тулд (1):

  • Майкрософт офис товчин дээр дарна
  • Save гэдэг дээр дарна
  • Файлынхаа нэрийг өгөөд Save гэдэг дээр дарна.



 

Workbookээ сануулахын тулд (2):

  • Майкрософт офис товчин дээр дарна
  • Save As гэдгийг дарна
  • Workbookийнхээ нэрийг өгнө
  • Save as Type гэсэн хэсгээс Excel 97-2003 Workbook гэдгийг сонгоод Save гэдэг дээр дарна



Excel 2007 дээр ингэж өмнөх хувилбараар сануулахгүй бол Excel 97-2003 хувилбаруудад таны баримт нээгдэж чадахгүйд хүрнэ. Баримтын өргөтгөлийн хувьд ч ялгаатай. Өмнөх хувилбаруудад Excel баримтын өргөтгөл name.xls байсан бол Excel 2007 -с эхлээд name.xlsx болсон.

Workbookийг нээх

Өмнө нь үүсгэж сануулсан Workbookийг нээхдээ:

  • Майкрософт офис товчин дээр дарна
  • Open гэдэг дээр дарна
  • Нээх Workbookээ олж сонгоно
  • Open гэдэг дээр дарна



Баримтад өгөгдөл оруулах

Excelийн баримтад өгөгдөл шивж оруулах хоёр хувилбар бий. Эхнийх нь идэвхтэй байгаа нүдэнд шууд оруулах, дараагийнх нь томъёоны мөрөөр оруулах.

Идэвхтэй байгаа нүдэнд өгөгдөл оруулахдаа:

  • Өгөгдөл бичих нүдээ сонгож дарна
  • Бичнэ

 

Томъёоны мөрөөр өгөгдөл оруулахдаа:

  • Өгөгдөл оруулах нүдээ сонгож дарна
  • Хулганы заагуурыг Томъёоны мөрөнд аваачиж байрлуулна
  • Өгөгдлөө бичнэ

 

 

Excel 2007 - Өгөгдөлтэй ажиллах

Excelийн нүдэн дэх өгөгдлийг хуулж, хайчилж, зөөж, тавьж болдог. Ингэхийн тулд эхлээд тухайн нүдээ сонгох хэрэгтэй.

Excelийн нүд (өгөгдөл) -ийг сонгох

Нүд юм уу өгөгдлийг хуулах (эсвэл хайчлах) -р сонгохдоо:
   - Тухайн нүдэн дээр дараад сонгож болно

   - Тухайн нэг нүднээс эхлүүлэн хулганаараа чирж хэд хэдэн нүдийг сонгож болно

Мөр ба баганыг сонгох

   Мөр юмуу баганыг сонгохдоо тухайн мөр (эсвэл багана) -ийн толгой дээр дарна.

Хуулах, тавих

Өгөгдлийг хуулж тавихдаа
   - Хуулах нүдээ сонгоно
   - Home таабны Clipboard бүлэг дэх Copy товчин дээр дарна

   - Хуулсан өгөгдлийг тавих нүдээ сонгоно
   - Home таабны Clipboard бүлэг дэх Paste товчин дээр дарна

Хайчлах, тавих

Өгөгдлийг хайчилж тавихдаа
   - Хайчлах нүдээ сонгоно
   - Home таабны Clipboard бүлэг дэх Cut товчин дээр дарна

   - Хайчилсан өгөгдлийг тавих нүдээ сонгоно
   - Home таабны Clipboard бүлэг дэх Paste товчин дээр дарна

(Undo) ба (Redo)

Undo ба redo бол байнга ашиглагддаг үйлдэл юм.

Хэрэв ямар нэг зүйл буруу хийсэн бол (жишээ нь хэрэгтэй нүднүүдээ санамсаргүй устгасан бол) undo (undo - үл хийх) хийж буцаадаг.

Хэрэв хүссэн үр дүнгээсээ хэтрээд буцаачихвал redo (redo - дахин хийх) хийж сэргээнэ.

Үүнийг хийхийн тулд:
   - Күйк аксес түүлбаарын Undo ба Redo -г дарна.

Автоматаар дүүргэх

Энэ бол тухайн нүдний өгөгдлийг бусад нүдэнд дүүргэх, эсвэл тухайн өгөгдлийн дараалсан утгуудыг бусад нүдэнд дүүргэх үйлдэл юм.

Жишээ нь, А баганын зургаан нүдийг 2009-09-14 -с эхлээд он, сар, өдрийн дараалсан утгаар дүүргэх хэрэгтэй болсон гэж үзье. Тэгвэл, эхлэх огноог нь А2 нүдэнд бичээд түүнийгээ чирж бусад нүдийг дүүргэж болно.
Үүний тулд:
   - Тухайн нүдэнд өгөгдлөө бичнэ
   - Уг нүдээ сонгоно
   - Нүдний Fill Handle буюу дүүргэх товчин дээр дарж үлдсэн нүднүүдээ дүүртэл чирнэ



 

Excel 2007 - Worksheet

Нүд, мөр, багана оруулах

Excelд нүд, мөр, багана оруулахдаа:

  • Мөр нэмэх бол курсорын дээр, багана нэмэх бол курсорын зүүн талд нэмэгддэгийг бодолцож курсороо байрлуулна
  • Home таабны Cells бүлэг дэх Insert товчин дээр дарна
  • Ингээд нүд нэмэх бол Cell, мөр нэмэх бол Row, багана нэмэх бол Column дээр дарна

 

Нүд, мөр, баганыг устгах

Нүд, мөр, баганыг устгахдаа:

  • Устгах гэж байгаа нүд, мөр, баганан дээр курсороо байрлуулна
  • Home таабны Cells бүлэг дэх Delete товчин дээр дарна
  • Гарч ирэх сонголтоос юуг устгах гэж байгаадаа тохируулан Cell, Row, Column -с нэгийг дарна

 

Өгөгдөл хайх, солих

Ямар нэг өгөгдөл хайх, олдвол өөр нэг өгөгдлөөр солихын тулд:

  • Home таабны Editing бүлэг дэх Find & Select товчин дээр дарна
  • Зүгээр хайх бол Find, хайж олоод өөр өгөгдлөөр солих бол Replace -г сонгоно
  • Зүгээр хайх бол Find What хэсэгт хайх үгээ бичнэ, хайж олоод солих бол Replace With хэсэгт солих үгээ бичнэ
  • Хайлтын илүү дэлгэрэнгүй сонголтууд Options товчийг дарахад гарч ирнэ

 

Go To команд

Энэхүү Go To командаар тухайн нэг нүдэнд хүрч болдог. Ингэхдээ тухайн нүдний хаяг (жишээ нь A5, B150 гэх мэт) -г ашиглана. Үүнийг хийхдээ:

  • Home таабны Editing бүлэг дэх Find & Select товчин дээр дарна
  • Go To дээр дарна

 

Англиар бичсэн текстийн алдааг шалгах

Excelд одоогоор монгол текстийн алдаа шалгах боломж байхгүй байгаа. Харин англи текстийн алдааг шалгахдаа:

  • Review таабны Spelling товчин дээр дарна

 

Excel 2007 - Тооцоолол хийх

Excelийн томъёо

Excelд математик үйлдэл, тооцоолол хийхийн тулд томъёог ашигладаг. (Formulas тааб.) Томъёог томъёоны мөрөнд тэнцүүгийн тэмдгээр (=) эхлэн бичнэ.

 

 

Excelийн томъёог ашиглахын тулд дараах хэдэн элементийг ойлгодог байвал зохино.

     Хаяг: Тооцоололд хэрэглэгдэх өгөгдлийн нүд, эсвэл муж
     Оператор: Тооцоолол хийхэд ашиглах тусгай тэмдэгтүүд (+, -, *, / гэх мэт)
     Тогтмол: Утга нь өөрчлөгддөггүй тоо эсвэл текст
     Функц: Excelд урьдчилан тодорхойлогдсон байдаг томъёо

Томъёо бичих үндсэн хэлбэр:

  • Томъёоны үр дүнг гаргах нүдээ сонгоно
  • Тэнцүүгийн тэмдгийн (=) араас томъёогоо бичнэ
  • Enter дарна

 

Тооцоололд функц ашиглах нь

Функц гэдэг бол Excelд урьдчилан тодорхойлогдсон байдаг томъёо юм. Функц нь нэр ба аргументтай байна. Аргументийг хаалтан дотор бичиж өгнө.

Excelд байдаг ерөнхий функцүүдийг дурдвал:

     Sum: Сонгогдсон бүх нүдний утгыг аргументад авах ба нийлбэрийг нь олно
     Average: Сонгогдсон бүх нүдний утгыг аргументад авах ба дундаж утгыг олно
     Min: Хамгийн бага утгыг олно
     Max: Хамгийн их утгыг олно
     Count: Сонгогдсон муж дахь тоон утга бүхий нүдний тоог олно. Тухайн мужийг аргументад авна.

Функцээр тооцоолол хийхдээ:

  • Функцын үр дүнг гаргах нүдийг сонгоно
  • Formulas тааб дахь Function Library бүлгийн Insert Function товчин дээр дарна
  • Хүссэн функцээ сонгоно
  • ОК дарна

  • Number 1 хэсэгт сонгох мужийн эхний нүдийг заана
  • Number 2 хэсэгт сонгох мужийн сүүлийн нүдийг заана
  • ОК дарна

 

Функцын сан

Function Library буюу функцын сан нь туушингийн Formula тааб дээр байрлах бүлэг юм. Энд маш олон функцүүд агуулагддаг.

Заримаас нь дурдвал:

     AutoSum: Өгөгдлийн (нүдний) мужийн нийлбэр утгыг олох функц
     Recently Used: Хамгийн түгээмэл ашигладаг функцүүдийн жагсаалт
     Financial: Хуримтлагдсан хүү, мөнгөн урсгалын харьцаа болон бусад нэмэлт санхүүгийн функцүүд
     Logical: Ба, хэрэв, үнэн, худал, эсвэл гэх мэт логик үйлдлүүд
     Text: Тексттэй ажиллах функцүүд
     Date & Time: Огноо цаг тооцоолох функцүүд
     Math & Trig: Математик функцүүд

 

Харьцангуй, абсолют, холимог хаяг

Тухайн нүдийг багана ба мөрийн гарчгаар хослуулан (жишээ нь A1, B20 гэх мэт) нэрлэхийг харьцангуй хаяг гэнэ. Хэрэв тухайн томъёо харьцангуй хаяг агуулсан байвал түүнийг өөр нүд рүү хуулахад уг томъёо яг тэр чигээрээ хуулагдахгүй. Аргумент нь шилжсэн нүдний харьцангуй хаягаар солигдоно. Ингээд уг шилжсэн нүднийхээ харьцангуй хаягт харгалзан үйлдэл хийнэ.

Жишээлбэл, энгийн нэг нэмэх үйлдлийн томъёо =(A1+B1) C1 нүдэнд байжээ. Түүнийг C2 нүдрүү хуулбал тэр нь шилжсэн нүднийхээ харьцангуй хаягийг авч =(A2+B2) болно.

 

 

Ийм үр дүн гаргахгүй гэвэл томъёонд абсолют хаяг ашиглах хэрэгтэй. Абсолют хаяг гэдэг нь тухайн нүдний хаягийг долларын тэмдэгтэйгээр ($) бичсэнийг хэлнэ (жишээ нь $A$1, $B$20 гэх мэт).

Тэгвэл өмнөх жишээний C1 нүдэн дэх томъёо =($A$1+$B$1) гэж байсан бол түүнийг C2 нүд рүү хуулахад үр дүн нь яг өмнөх нүдний ижил A1, B1 нүдний нийлбэр байна. Мөр ба багана хоюулаа абсолют учир хааш нь ч хуулсан өөрчлөгдөхгүй.

 

Харин мөр юмуу баганын аль нэгийг нь абсолют, нөгөөг нь харьцангуйгаар авсныг холимог хаяг гэнэ.

Жишээ нь, дээрх томъёо =(A$1+$B1) гэсэн байвал A1 нүдний мөр нь тогтмол, багана нь харьцангуй; B2 нүдний багана нь тогтмол, нүд нь харьцангуй байна.

Worksheetийг холбох нь

Нэг Workbook дотор, тухайн worksheetэд өөр нэг worksheetийн нүдийг дуудаж ашиглах хэрэгцээ гарч болох юм. Тэгвэл энэ үед хаягийг шийтийн нэр!нүдний хаяг гэсэн загвараар бичнэ.

Жишээ нь, одоо байгаа шийтийн A1 нүдэн дээр Sheet2 шийтийн A2 нүднийг нэмэх бол =A1+Sheet2!A2 гэсэн томъёог ашиглана.

Excel 2007 - Эрэмбэлэх, шүүх

Өгөгдсөн нөхцлийн дагуу өгөгдлийн эрэмбэлэж, шүүх боломж Excelд байдаг.
Жишээ нь, тухайн баганын утгуудыг өсөх эрэмбээр байрлуулах, эсвэл зөвхөн 500 гэсэн утгатай нүднүүдийг харуулах гэх мэт.

Энгийн эрэмбэлэлт

Тухайн баганын утгыг өсөх, буурахаар эрэмбэлэх нь хамгийн энгийн эрэмбэлэлт бөгөөд үүнийг гүйцэтгэхийн тулд:

  • Эрэмбэлэх гэж буй нүднүүдээ ялган сонгоно, эсвэл баганаар нь сонгож болно
  • Home таабны Sort & Filter гэсэн товчин дээр дарна
  • Дээрээс доош өсөхөөр эрэмбэлэх бол A to Z товчин дээр, дээрээс доош буурахаар эрэмбэлэх бол Z to A товчин дээр дарна

 

Дурын эрэмбэлэлт

Нэгээс илүү баганаар, өөрийн хүссэн нөхцлөөр эрэмбэлэхийн тулд:

  • Home таабны Sort & Filter товчин дээр дарна
  • Custom Sort гэдэг дээр дарна
  • Sort by гэдэг хэсэгт түрүүлж эрэмбэлэх багана, нөхцлөө заана
  • Өөр багана, нөхцөл нэмэх бол Add Level дээр дарна
  • Шинээр гарч ирсэн Тhen by гэсэн хэсэгт дараагийн багана, нөхцлөө зааж өгнө
  • OK дээр дарна

Шүүлт

Шүүлт бол зөвхөн тухайн нөхцлийг хангасан өгөгдлийг гаргаж ирэх үйлдэл юм.
Шүүлт хийхийн тулд:

  • Шүүлт хийх өгөгдлийн баганаа сонгоно, хэд хэдэн багана ч байж болно
  • Home таабны Sort & Filter дээр дарна
  • Filter товчин дээр дарна
  • Хамгийн эхний нүдний баруун булан дахь суман дээр дарна
  • Тоон утга шүүж байгаа бол Number Filters, текст утга шүүж байгаа бол Text Filters гэсэн товчлуур гарч ирнэ, түүн дээр дарна
  • Шүүх утгаа оруулна
  • ОK дарна





  • Шүүлтийн утгыг устгахын тулд Sort & Filter дээр дарна
  • Clear дээр дарна

  • Шүүлтийг болиулахын тулд Sort & Filter дээр дарна
  • Filter дээр дарна

Excel 2007 - Макро

Excel worksheetэд байнга хийгддэг засварлах, хэлбэржүүлэх үйлдлээ Макро -р бичиж аваад дараа нь хялбархан гүйцэтгэж болдог. Өөрөөр хэлбэл Макро нь таны хийсэн үйлдлүүдийг санаж аваад дараа нь түүнийгээ нэг бүрчлэн гүйцэтгэж чаддаг.

Макро бичих

Макро бичихийн тулд:

  • Туушин дээрх View таабан дээр дарна
  • Macros дээр дарна
  • Record Macro гэдэг дээр дарна
  • Ямар нэг нэр өгнө, нэрээ зай авалгүй бичнэ
  • Shortcut Key оруулж болно, Ctrl+M гэх мэт
  • Тухайн макро -ны талаар тайлбар бичиж өгч болно



  • Макро -д сануулах үйлдүүдээ хийнэ, жишээ нь юм бичих, бичсэнээ хэлбэржүүлэх гэх мэт
  • Macros дээр дарна
  • Stop Recording гэдэг дээр дарна

 

 

Макрог ажиллуулах

Макрог ажиллуулахдаа хэрэв уг макро -г бичихдээ Shortcut Key оруулсан бол (дээрх жишээгээр бол Ctrl+M) түүнийг дарна, эсвэл:

  • Туушин дээрх View таабны Macros дээр дарна
  • View Macros гэдэг дээр дарна
  • Макро -гоо сонгоод Run гэдэг дээр дарна



Excel 2007 - Зураг, график

Зураг нэмэх

Excelийн worksheetэд зураг нэмэхийн тулд:

  • Insert таабан дээр дарна
  • Picture товчин дээр дарна
  • Оруулах зургаа хайж, сонгоно
  • Insert товчин дээр дарна
  • Зургаа байрлуулахдаа хулганаар сонгоод, хүссэн газраа чирж тавина

 

Clip artнэмэх

Clip art(Clip Art) буюу урьдчилан бэлтгэгдсэн зургийн цомгоос worksheetэд оруулахдаа:

  • Insert таабан дээр дарна
  • Clip Art товчин дээр дарна
  • Clip Art харилцах цонхны Search for гэсэн хэсэгт зургийн нэрийг бичиж хайна,
    жишээ нь apple
  • Клип артаа сонгож дарна
  • Оруусан график (клип арт) -аа байрлуулахын тулд хулганаар сонгоод, хүссэн газраа чирж тавина

Зураг болон клип артыг засварлах

Worksheetэд ямар нэг график нэмэх үед туушин дээр Format гэсэн нэмэлт тааб бий болдог. Энэхүү тааб нь зураг болон графикийг засаж, янзлах боломж олгоно. Энэ тааб:
      - Adjust буюу Тохируулах: Зургийн тод, бүдэг, өнгө зэргийг тохируулах
      - Picture Style буюу Зургийн стил: Зурагт хүрээ, жааз, тусгай эффект нэмэх
      - Arrange буюу Байрлуулах: Зургийн байрлал болон эргэлтийг тохируулах
      - Size буюу Хэмжээ: Зургийг хайчлах, хэмжээг тохируулах
гэсэн дөрвөн бүлэгтэй.

Дүрс нэмэх

Дүрс нэмэхийн тулд:

  • Insert таабан дээр дарна
  • Shapes товчин дээр дарна
  • Дүрсээ сонгож дарна

  • Дүрсээ байрлуулах газарт хулганаараа товшино
  • Дүрсийг чирж байрлууж болно
  • Дүрсийг тойрон байрлах цэгүүдийг чирж, дүрсний хэмжээг өөрчилж болно

Дүрсийг хэлбэржүүлэхдээ:

  • Дүрсээ сонгоно
  • Format таабан дээр дарж хүссэн хэлбэржилтээ сонгоно

Смаарт арт нэмэх

Смаарт арт (SmartArt) бол Офис 2007 -д шинээр бий болсон фийчир (feature) юм. Энэ нь урсгал диаграм, процесс, амьдралын цикл зэрэг график диаграмуудыг worksheetэд оруулж өгдөг.
Смаарт арт оруулахын тулд:

  • Insert таабан дээр дарна
  • SmartArt товчин дээр дарна
  • Өөрийн хэрэгцээнд тохирох Смаарт артаа сонгоно
  • OK дарна

  • Смарт артын талбаруудад харгалзах утгуудыг оруулж өгнө
  • Смаарт артаа (хүрээг нь) сонгоно
  • Worksheetийн хаана байрлуулах тэр газраа чирж тавина

Смаарт артыг хэлбэржүүлэхийн тулд:

  • Смаарт артаа сонгоно
  • Design юмуу Format таабан дээр дарна
  • Сонгосон смаарт артдаа зураг, текст нэмнэ

Excel 2007 - Chart

Chart нь Excelийн worksheet дэх мэдээллийг график хэлбэрээр харуулдаг. Excelийн Chart баганан (column), шугаман (line), дугуй (pie), дөрвөлжин (bar), талбайн (area), цэгэн (scatter) гэсэн хэд хэдэн хэлбэртэй байж болдог. Chartын хэлбэрүүдийг туушингийн Insert таабны Chart бүлгээс сонгож болно.

Chart үүсгэх

Chart үүсгэхийн тулд:

  • Chartад харуулах мэдээллэл бүхий нүднүүдээ сонгоно
  • Туушин дээрх Insert таабан дээр дарна
  • Chart бүлгээс өөрийн хүссэн төрлөө сонгон дарна

Chart өөрчлөх

Chart нэгэнт үүссэн бол түүнийг өөрлөхийн тулд дараах хэд хэдэн үйлдлийг хийж болно.

Chartыг шилжүүлэхийн тулд:

  • Chartан дээрээ дараад уг worksheetийнхээ өөр нэг газарт чирж байрлуулна, эсвэл
  • Design тааб дээрх Move Chart товчин дээр дарна
  • Хүссэн байрлалаа сонгоно (энэ Workbookийнхээ өөр нэг шийт, эсвэл бүр шинэ шийт)

Chartад орсон өгөгдлийг өөрчлөхийн тулд:

  • Chartаа сонгоно
  • Design таабан дээрх Select Data товчин дээр дарна
  • Шинээр өгөгдлийн муж зааж өгч болно, одоо байгаа өгөгдлөө өөрчилж болно

Багананд буй өгөгдлийг мөр рүү, мөрөнд буй өгөгдлийг багана руу болгож солихын тулд:

  • Chartаа сонгоно
  • Design тааб дээрх Switch Row/Column товчин дээр дарна

Chartын гарчиг, эсвэл лэйблийг өөрчлөхийн тулд:

  • Chartаа сонгоно
  • Layout тааб дээрх Chart Title юмуу Data Labels товчин дээр дарна
  • Гарчгаа өөрчлөөд Enter дарна

Chart-ын хэрэгсэл

Chartыг сонгох үед туушин дээр Chartын хэрэгсэл гарч ирдэг. Хэрэгсэл нь Design, Layout, Format гэсэн 3 таабтай.

Design тааб дотор Chartын төрөл, байрлал, хэлбэр зэргийг удирдах хэрэгсэл агуулагдана.

 

Layout тааб дотор зураг (pictures), дүрс (shapes), текст хайрцаг (text boxes), лэйбэл (labels), тэнхлэг (axes), дэвсгэр (background), анализ (analysis) оруулах удирдлага агуулагдана.

 

Format тааб дотор дүрсийн хэлбэр, үгийн хэлбэр, хэмжээ өөрчлөх удирдлага агуулагдана.

Chartыг Word (Word) руу хуулах

  • Chartаа сонгоно
  • Home таабны Copy товчин дээр дарна
  • Word баримт руугаа ороод Home таабны (Wordийн) Paste товчин дээр дарна

 

Excel 2007 - Worksheet дэх хэлбэржилт

Текстийг баганан (хүснэгтэн) хэлбэрт шилжүүлэх

Заримдаа нэг нүдэн дэх өгөгдлийг хоёр ба түүнээс олон нүднүүдэд хуваан байрлуулах хэрэгцээ гардаг. Үүнийг та Text to Columns гэсэн үйлдлээр хялбархан гүйцэтгэж болно. Ингээд тэрхүү үйлдлийг хийхдээ:

  • Хуваах өгөгдөл бүхий баганаа сонгоно
  • Data таабан дээрх Text to Columns товчин дээр дарна
  • Тухайн өгөгдлийг ямар нэг тэмдэгтээр, жишээ нь таслалаар зааглан хуваах бол Delimited, тэмдэгтийн тогтсон уртаар зааглаж хуваах бол Fixed width гэсэн сонголтыг бөглөнө

 

Фонт өөрчлөх

Excel дээр ажиллаж байхад ямар нэг гарчиг, тайлбар зэргийг энгийн бичвэрээс ялгахын тулд фонтыг өөрчилдөг. Фонт өөрчлөхийн тулд:

  • Гарчиг, тайлбар бүхий нүдээ сонгоно
  • Home таабны Font бүлгээс фонтын хэлбэр, хэмжээ, тод, налууг сонгож тохируулна

Нүд хэлбэржүүлэх (Format Cells) харилцах цонх

Excelд өгөгдлөөс гадна нүд хэлбэржүүлэх боломж бас байдаг. Ямар нэг нүдийг хэлбэржүүлэхийн тулд:

  • Хэлбэржүүлэх нүдээ (нүдний мужаа) сонгоно
  • Home таабны Alignment бүлгийн харилцах цонхны суман дээр дарна

Ингэхэд нүдний хэлбэрийг өөрчлөх үйлдэлтэй хэд хэдэн тааб бүхий цонх гарч ирнэ. Цонхны таабуудыг тайлбарлавал:

  • Number тааб: Тухайн нүдэнд буй өгөгдлийн төрлөөс (бүхэл тоо, бутархай тоо, огноо, хувь, цаг гэх мэт) хамаарч уг өгөгдлийн хэлбэрийг өөрчлөх боломж олгоно
  • Alignment тааб: Тухайн нүдэн дэх текстийг хэвтээ болон босоо чиглэлд хэрхэн байрлах, текст нь нүдэн дотроо багтаж гарах эсэх, хэд хэдэн нүднүүдийг нэгтгэх гэх мэт үйлдлүүдийг хийж болно
  • Font тааб: Фонтын хэлбэр, хэмжээ, өнгө болон бусад шинжийг өөрчлөх боломжтой
  • Border тааб: Хүрээний хэлбэр, өнгийг тодорхойлно
  • Fill тааб: Нүдийг өнгөөр дүүргэх, нүдний хэлбэрийг сонгох боломжтой

Нүдэнд хүрээ, өнгө нэмэх

Нүдэнд хүрээ, өнгө нэмэхдээ нэг бүрчлэн гараар зааж өгч болно, эсвэл стил ашиглаж болно. Хүрээг гараар нэмэхдээ:

  • Home таабны Font бүлэг дэх Borders товчны доошоо унах хэсгийг дарна
  • Хүссэн хүрээгээ сонгоно


Өнгийг гараар нэмэхдээ:

  • Home таабны Font бүлэг дэх Fill товчны доошоо унах хэсгийг дарна
  • Хүссэн өнгөө сонгоно


Хүрээ болон өнгийг стил ашиглан нэмэхдээ:

  • Home таабны Cell Styles товчин дээр дарна
  • Гарч ирэх стилүүдээс сонгож болно, эсвэл шинэ стил үүсгэж болно

Баганын өргөн, мөрийн өндрийг өөрчлөх

Баганын өргөн, мөрийн өндрийг өөрчлөхдөө:

  • Home таабны Cells бүлгийн Format товчин дээр дарна
  • Row Height юмуу Column Width гэсэн командын аль нэгийг сонгож утгаа гараар оруулна
  • Эсвэл AutoFit Row Height юмуу AutoFit Column Width -ын аль нэгийг сонгож автоматаар тохируулна

 

Мөр, баганыг нуух, эс нуух

Мөр, баганыг нуух, эс нуухдаа:

  • Нуух (эс нуух) гэж буй мөрөө / баганаа сонгоно
  • Home таабны Cells бүлгийн Format товчин дээр дарна
  • Hide & Unhide гэдэг дээр дарна
  • Гарч ирэх сонголтоос хэрэв мөр нуух бол Hide Rows, багана нуух бол Hide Columns гэснийг сонгоно. Эс нуух бол Unhide Rows, Unhide Columns -ын аль тохирохыг сонгоно.

Нүднүүдийг нэгтгэх

Хэсэг нүдийг нэгтгэж нэг том нүд болгохдоо: нэгтгэх нүднүүдээ сонгоод Home таабны Alignment бүлгийн Merge & Center товчин дээр дарна. Энэхүү товчны унах хэсэгт дараах дөрвөн сонголт байдаг нь:

  • Merge & Center: Сонгосон нүднүүдийг нэгтгээд доторх агуулгыг шинээр үүссэн том нүдний голд байрлуулдаг
  • Merge Across: Сонгосон нүднүүдийг мөрийн дагуу нэгтгэнэ
  • Merge Cells: Сонгосон нүднүүдийг нэгтгэнэ, өгөгдлийг голдуулахгүй
  • Unmerge Cells: Нэгтгэж үүсэн нүдийг салгана

Нүдэн дэх өгөгдлийг байрлуулах

Нүдний өгөгдлийг байрлуулахдаа нүдээ (нүдний мужаа) сонгоод Home таабны Alignment бүлгийн байрлуулах командуудаас ашиглана. Энд хэд хэдэн төрлийн сонголт байдаг нь:

  • Top Align: Текстийг нүдний дээд хэсэгт байрлуулна
  • Middle Align: Текстийг босоо чиглэлд нүдний дунд хэсэгт байрлуулна
  • Bottom Align: Текстийг нүдний доод хэсэгт байрлуулна
  • Align Text Left: Текстийг нүдний зүүн хэсэгт байрлуулна
  • Center: Текстийг хөндлөн чиглэлд нүдний дунд хэсэгт байрлуулна
  • Align Text Right: Текстийг нүдний баруун хэсэгт байрлуулна
  • Decrease Indent: Текстийн урдах догол мөрийг (нүдний зүүн ирмэг текст хоёрын хоорондох зайг) багасгана
  • Increase Indent: Текстийн урдах догол мөрийг (нүдний зүүн ирмэг текст хоёрын хоорондох зайг) ихэсгэнэ
  • Orientation: Текстийг хөндлөн ба босоо чиглэлд эргүүлнэ

 

 

 

Excel 2007 - Worksheetтэй ажиллах

Worksheetийг хэлбэржүүлэх

Та worksheetийн таабын нэрийг өөрчилж, өнгий нь сольж болно.
Worksheetийн нэрийг өөрчлөхдөө:

  • Нэрийг нь өөрчлөх гэж буй шийтээ нээнэ
  • Home таабны Cells бүлэг дэх Format товчин дээр дарна
  • Rename sheet гэснийг сонгоно
  • Сольж буй шинэ нэрээ бичиж өгнө
  • Enter дарна

Worksheetийн таабын өнгийг өөрчлөхдөө:

  • Өнгийг нь өөрчлөх гэж буй шийтээ нээнэ
  • Home таабны Cells бүлэг дэх Format товчин дээр дарна
  • Tab Color гэдэг дээр дарна
  • Гарч ирэх сангаас өнгөө сонгоно


Worksheetийн байрлалыг өөрчлөх
Тухайн Workbook дотор worksheetийн байрлалыг өөрчлөхдөө:

  • Workbookээ нээнэ
  • Байрлалыг нь өөрчлөх гэж буй шийтээ (таабаа) сонгоод хулганаа дарсан чигээр зүүн эсвэл баруун зүгт хөдөлгөнө. Ингэхэд жижиг хар сум гарч ирнэ
  • Сумны заасан байрлалд шийтээ тавина


Worksheet шинээр нэмэх, устгах
Worksheet шинээр нэмэхдээ:

  • Workbookээ нээнэ
  • Home таабны Cells бүлгийн Insert товчин дээр дарна
  • Insert Sheet гэдгийг дарна. Ингэхэд одоо сонгогдсон байгаа шийтийн зүүн талд шинэ шийт нэмэгдэнэ

Worksheetийг устгахдаа:

  • Workbookээ нээнэ
  • Home таабны Cells бүлгийн Delete товчин дээр дарна
  • Delete Sheet гэдгийг дарна


Worksheetийг хуулах, тавих
Worksheetийг хуулах, тавихдаа:

  • Хуулах гэж буй worksheetээ (таабаа) сонгож дарна. Хулганы баруун товчийг дарж Move or Copy гэдгийг сонгоно

 

 

 

 

  • Гарч ирэх цонхонд хаана байрлуулах газраа сонгоно
  • Доор нь байгаа Create a Copy гэсэн чекбоксыг (check box) бөглөөд
  • OK товчин дээр дарна

Excel 2007 - Хуудас тохируулах, хэвлэх

Гарчигтай хэвлэх

Print titles буюу гарчигтай хэвлэх үйлдэл нь багана ба мөрийн гарчгийг (хаягийг) хуудас бүрд хэвлэж, олон хуудастай материалыг хэвлэсний дараа уншихад хоорондоо холилдолгүй эвтэйхэн байлгах боломж олгодог. Гаригтай хэвлэхийн тулд:

  • Туушингийн Page Layout таабан дээр дарна
  • Print Titles товчин дээр дарна
  • Print Titles гэсэн хэсэгт хуудас бүрд давтан хэвлэх мөр / баганаа зааж өгнө
  • OK товчин дээр дарна

Толгой, хөл үүсгэх

Толгой, хөл үүсгэхдээ:

  • Insert таабны Text бүлэг дэх Header & Footer товчин дээр дарна
  • Ингэхэд Header & Footer Tools Design гэсэн шинэ тааб гарч ирнэ
  • Толгой хөлний хооронд шилжихдээ Go to Header юмуу Go to Footer товчин дээр дарна

  • Толгой, хөлийн агуулгыг (текст, зураг гэх мэт) харгалзах талбарт оруулж өгнө
  • Урьдчилан тодорхойлогдсон агуулга оруулах бол, жишээ нь тоо бол Page Number, огноо бол Current Date, цаг бол Current Time гэх мэт харгалзах товчнууд дээр дарна
  • Толгой, хөлийг зүүн, баруун, төв гурван байрлалд алинд нь ч оруулж болно

Хуудасны хөвөөг тохируулах

Хуудасны хөвөөг тохируулахдаа:

  • Page Layout таабны Margins товчин дээр дарна
  • Гарч ирэх бэлэн сонголтоос сонгож болно

Эсвэл:

  • Custom Margins гэсэн дээр дарна
  • Хөвөөний дээр, доор, баруун, зүүн гэх мэт бүх хэмжээг оруулна
  • OK дарна

Хуудасны чиглэлийг өөрчлөх

Хуудасны чиглэлийг хэвтээ болон босоо чиглэлд шилжүүлж өөрчлөхдөө:

  • Page Layout таабны Orientation товчин дээр дарна
  • Босоо бол Portrait хэвтээ бол Landscape гэснийг сонгоно

 

 

Хуудасны таслагч тохируулах

Excelийн баримтыг хэвлэсний дараа уншихад эвтэйхэн байлгах үүднээс хэвлэх хуудас хаана дуусахыг тохируулж болно. Үүнийг хуудасны таслагч тохируулах гэнэ. Хуудасны таслагч тохируулахдаа:

  • Page Layout таабны Breaks товчин дээр дарна
  • Insert Page Break дээр дарна. Ингэхэд одоо сонгогдсон байгаа нүднээс зүүн дээд чиглэлд үлдсэн нүдээр хуудсыг таслана

Сонгосон мужийг хэвлэх

Олон тохиолдолд тухайн worksheetийг бүхэлд нь биш нэг хэсгийг нь сонгож хэвлэх шаардлага гардаг. Үүнийг Print Range функцээр хялбархан гүйцэтгэж болно. Сонгосон мужийг хэвлэхдээ:

  • Хэвлэх гэж буй мужаа сонгоно
  • Page Layout таабан дахь Print Area товчин дээр дарна
  • Set Print Area гэдэг дээр дарна

 

Дээрх бүх үйлдэл нь Excelийн баримтыг хэвлэхэд бэлдэж байгаа хэрэг бөгөөд жинхэнэ цаасан дээр буулгаж хэвлэх үйлдлийг Print (Майкрософт офис товчин дээр дараад Print дээр дарах) командаар гүйцэтгэнэ гэдгийг сануулъя.

Excel 2007 - Лэйоут

Worksheetийг хуваах

Worksheetийг, ажиллахад эвтэйхэн байлгах үүднээс хэмжээг нь өөрчилж болохуйц хэд хэдэн хэсгүүдэд хувааж болдог. Үүнийг хийхийн тулд:

  • Хуваах гэж буй worksheetийнхээ аль нэг нүдийг сонгоно
  • View таабны Split button товчин дээр дарна
  • Хуваагдсан хэсэг бүр дээр нэгнээс нь үл хамааран ажиллаж болно
  • Хуваагдсэн хэсгүүдийг хулганаар чирж өөрт тохируулан хэмжээг нь өөрчилж болно

 

Мөр, баганыг царцаах

Worksheetийн нэг хэсгийг сонгож царцаагаад бусад хэсэг рүү шилжин үйлдэл хийхэд өмнөх царцсан хэсэг хөдөлгөөнгүй байж байдаг. Үүнийг Freeze Panes функцээр гүйцэтгэнэ. Мөр юмуу баганыг царцаахын тулд:

  • View таабны Freeze Panes товчин дээр дарна
  • Тухайн сонгогдсон нүднээс зүүн, дээд зүгт байгаа нүднүүдийг царцаах бол Freeze Panes товчин дээр дарна

Эсвэл:

  • Хамгийн дээд мөр, хамгийн эхний баганыг царцаах бол Freeze Top Row, Freeze First Column товчин дээр дарна


Эс царцаахын тулд:

  • View таабны Freeze Panes товчин дээр дарна
  • Unfreeze дээр дарна

Worksheetийг нуух

Worksheetийг нуухдаа:

  • Нуух гэж буй шийтээ (таабаа) сонгоно
  • Хулганы заагуурыг таабан дээр байрлуулаад баруун товчоо дарна
  • Hide гэдгийг дарна


Worksheetийг эс нуухдаа:

  • Дурын нэг worksheet таабан дээр хулганы баруун товчийг дарна
  • Unhide гэсэн дээр дарна
  • Эс нуух worksheetээ сонгоно
  • ОК товчин дээр дарна

 

 

Амралт зугаа

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

Компьютераа хулганагүй хэрхэн ашиглах вэ?

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg
Магадгүй та хулганаа алдчихсан, эвдэлчихсэн тохиолдолд компьютераа хэрэглэмээр байвал үүнийг хэрхэн яаж хийх вэ? Тэгэхээр та гараа бүрэн дүүрэн ашиглах хэрэгтэй болно.
Тэмдэгтүүдийг ашиглах нь: jobs.gif
Цонхны зурагтай товч бол мэдээж эхлэл буюу Start-ийг төлөөлдөг.
4 сумаараа эхлэл товчин дээрх тэмдэгтүүдээр гүйлгэж хүссэн програмаа нээнэ.
Alt+F4 нь нээлттэй байгаа програмаас гарна.
F1 нь програмын талаарх тусламжийг өгнө.
Control+Z нь сүүлд хийсэн үйлдлийг буцаана.
Control+Alt+Delete нь ажиллаж байгаа бүх програмыг гаргаж ирэх буюу Task Manager юм.
Control+X Cut хийнэ.
Control+C Хуулалт хийнэ
Control+V хуулсан файлыг наах буюу paste хийнэ.

F11 нь хэвийн Internet Explorer-ийг бүтэн дэлгэц болгон харуулна.
Tab товч нь вебхуудсан дахь жижиг хэсэг бүр дээр ээлжлэн сонголт хийнэ.
Alt+Home нь Internet explorer дахь эхлэл вебхуудсан дээр аваачина.
Shift+Tab нь вебхуудсан дахь жижиг хэсгүүдийн төгсгөлөөс нь сонголтыг хийнэ.
F4 Internet Explorer дээр орсон вебсайтуудын жагсаалт гарч ирнэ.

Page Up хуудсын эхлэлд очно.
Page Down хуудсын төгсгөлд очно.
Control+F хуудаснаас ямар нэгэн зүйл хайх
F5 вебхуудсыг шинэчлэх
Control+N шинэ хуудас, документ нээх
Control+O word дээр өөр документ нээх эсвэл вебхуудас
Control+P харагдаж байгаа хуудсыг хэвлэх
Control+S хэрэглэгдэж байгаа документийг хадгалах
Control+W нээлттэй байгаа tab-уудыг хаах

Enter сонгогдсон линкийг идэвхижүүлэх ОК товчтой ижил
Control+I дуртай линкүүд буюу Favorites нээх
Control+H History буюу түүхийг нээх
Alt дараад доогуур зурагдсан үсгийг дарвал тухайн менью гарч ирнэ. Жишээ нь: Alt+E Edit-ийг нээнэ. Alt+H нь тусдамж буюу Help-ийг нээнэ.
Control+E хайлтын хайрцгийг нээнэ.
Alt+Tab нээлттэй байгаа прошрамуудын хооронд шилжинэ.
Control plus - эсвэл + нь томруулж жижгэрүүлнэ
Control+Alt+F4 бүх tab-уудыг хаана.
Гэх мэтчилэн гарын товчлууруудыг ашиглаж түр хэрэглээнд компьютераа ашиглаарай. Мэдээж унтраахдаа Alt+F4 даран сумаа гүйлгэн унтраах хэсгийг дарж унтраана шүү дээ.

Чадвараараа гайхуулагчид . . .

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

Windows 8 Beta

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

Компьютерын ард хэрхэн зөв суух вэ?

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg

Бид ажлынхаа ихээхэн цагийг компьютерын ард өнгөрүүлдэг. Ингэхдээ буруу суух нь нуруу, бүсэлхий, хүзүүг айхавтар өвтгөж болох юм.


Тэгэхлээр зөв сууж сурцгаая:
Нуруугаа тэгш байлга: Сандал нь ердийн гүдгэр, эвтэйхэн түшлэгтэй байх ёстой. Сандлын түшлэг болон таны нурууны хооронд зай гарах ёсгүй, ийм сандал нуруунд ирэх ачааллыг багасгадаг юм.

Хөлний байрлал эвтэйхэн байх ёстой - Ул шалтай зэрэгцээ байх тийм байдлаар хөл шалан дээр байх ёстой.

Хөдөлгөөнийг дээд зэргээр багасгах: Авах гэж байнга гар сунгах, бөгтийх болон эргэх болдог тийм байрлалд хэрэгтэй зүйлээ энд тэнд бүү тавь. Бүх зүйл сунгасан гар хүрэхээр зайд байвал сайн.

Мөр болон гарын байрлал:
Компьютерын гар болон хулгана тохойн хэмжээнд байх ёстой.

Гарын сарвуу: Бугуй нь дээш, доош, хоёр тийшээ мурийхгүй, шулуун байх ёстой. Гараа тавьдаг тулгуур бүхий гар худалдан ав. Шивж байх үедээ хуруугаа амрааж бай. Илүү ачаалал амархан ядраадаг. Хулгана хэрэглэхдээ, сарвуугаа бас амрааж бай. Хулганыг хөдөлгөхдөө зөвхөн шуугаа төдийгүй, гараа бүхэлд нь хөдөлгөж бай. 

Хүзүү: Монитор болон түүн дээрх цонхыг яг таны өмнө байхаар байрлуул. Хүзүүгээ дээш, доош, хажуу тийш хөдөлгөхгүй байхыг бод. Сандал дээр суухдаа, нүдээ аньж, амараа. Таныг нүдээ нээхэд, дэлгэцний төв цэг яг таны өмнө харагдах болно. Хэрвээ хэрэгтэй бол монитор дор тавьдаг тавиур хэрэглэ. 
Нүдний ачааллыг дээд зэргээр багасга: Мониторыг сунгасан гарын зайд байрлуул. Мониторыг хурц гэрлийн ойролцоо бүү тавь. Өөртөө тааруулан дэлгэцний гэрэл, үсэгний хэмжээг тохируул. 

Өдрийн турш нүдэндээ завсарлага өгч бай: Нүдний дасгал хий: хараагаа харандаан дээр төвлөрүүлээд, хараагаа салгалгүйгээр харандааг нүүрэндээ ойртуулж, холдуул. Цонхоор харж, хараагаа холын ямар нэг зүйл дээр төвлөрүүл. Үүнийг хэд хэдэн удаа давтан хий. 

Завсарлаж бай: Ингэхдээ ерөөс юу ч хийлгүй сууж болохгүй - тиймээс хийж байгаа ажлаа сольж, мониторын ард суухын оронд, ийш тийшээ хүмүүс рүү утасд. 
Тогтмол суниаж бай: Ингэх нь булчинг хөдөлгөөнд оруулж өгдөг.

Батлан хамгаалахын их сургуулийн сүлд дуу

2011 оны 04-р сарын 08 Нийтэлсэн Oyuntsetseg